T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Wed, 18 Nov 2026 15:21:30

Taharuki kiongozi wa upinzani akishtakiwa

MAPUTO, Msumbiji: KIONGOZI wa upinzani nchini Msumbiji, Venancio Mondlane, Jumanne alifikishwa mahakamani akikabiliwa na mashtaka ya kuchochea ugaidi na uasi kuhusiana na machafuko yaliyosababisha vifo vya watu baada ya uchaguzi wa 2024 uliokumbwa na utata. Mondlane amekanusha mashtaka yote dhidi yake, akisema kesi hiyo ina nia ya kisiasa na inalenga kumwadhibu kwa msimamo wake dhidi ya serikali. Zaidi ya watu 300 waliuawa katika maandamano yaliyofuatia uchaguzi huo, kulingana na kundi la mashirika ya kiraia yanayofuatilia matukio nchini. Maandamano hayo yalikuwa makubwa zaidi kuwahi kufanyika dhidi ya chama tawala cha Frelimo, ambacho kimekuwa madarakani tangu Msumbiji ipate uhuru mnamo 1975. Upinzani unadai kuwa Rais Daniel Chapo na Frelimo walishinda uchaguzi kupitia wizi wa kura, madai ambayo rais na chama chake wamekanusha. Waangalizi wa uchaguzi kutoka mataifa ya Magharibi walisema wakati huo kuwa uchaguzi huo haukuwa huru wala wa haki. Polisi na magari yao yalitumwa Jumanne katika barabara zote zinazoelekea Mahakama ya Juu, ambako kesi ya Mondlane ilianza. Kesi hiyo inatarajiwa kuendelea kwa miezi kadhaa. Maelfu ya wafuasi wa Mondlane walikusanyika nje ya mahakama, wakilitaja jina lake kwa shangwe na kumpungia mikono alipojitokeza. Mondlane aliwaambia waandishi wa habari kuwa alikuwa mtulivu na mwenye matumaini kutokana na maandalizi yaliyofanywa na mawakili wake. Mahakama imepiga marufuku matangazo ya moja kwa moja ya kesi hiyo, ikisema hatua hiyo inalenga kuzuia uwezekano wa machafuko na kuvurugika kwa usalama. Katika saa mbili za kwanza za kusikilizwa kwa kesi hiyo, mahakama ilishughulikia masuala ya kiutaratibu na mwongozo wa jinsi ambavyo kesi hiyo itasikizwa. Mawakili wa Mondlane walijaribu kuishawishi mahakama kufuta mashtaka dhidi ya mteja wao, lakini hoja zao zilikataliwa na sasa watapambana kortini hadi kesi hiyo itamatike. Kesi hiyo inafuatiliwa kwa karibu kutokana na mvutano wa kisiasa nchini Msumbiji kwa kuwa matokeo ya uchaguzi wa 2024 yalizua maandamano makubwa, ukandamizaji wa haki za waandamanaji na mzozo kuhusu uhalali wa ushindi wa chama tawala.

read more
T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Wed, 18 Nov 2026 14:29:34

Kutana na mwanamke fundi wa magari anayetambulika kimataifa

KWA miaka mingi, umekanika umekuwa ukichukuliwa kuwa kazi ya wanaume. Lakini Martha Njeri Wambui anathibitisha kuwa hakuna suala la jinsia ikija kwa ujuzi, bidii na kujiamini. Leo, mwanamke huyo si fundi wa kawaida katika kampuni ya Isuzu East Africa. Ameandika historia kwa kupata nafasi ya kuiwakilisha kampuni hiyo katika mashindano ya kimataifa ya Isuzu Grand Prix nchini Japan, ambako mekanika kutoka takriban nchi 34 hukutana kuonyesha umahiri wao. Safari yake haikuwa ya bahati. Ilianza mwaka 2014 alipojiunga na Chuo cha Ufundi cha Kabete kusomea uhandisi wa mitambo. Ingawa hakuwahi kuota kuwa fundi wa magari alipokuwa mtoto, shauku ya binamu yake kuhusu mifumo ya nyaya za magari na taaluma ya mjomba wake katika uhandisi wa mitambo ilimvutia. Baada ya kuhitimu mwaka 2018, Njeri alijitosa katika ulimwengu wa kazi kupitia mafunzo ya vitendo katika Ruaka Auto Garage, Marshalls, KVM na Farmer's Choice. Mwaka 2021, maisha yake yalipata mwelekeo mpya alipojiunga na mpango wa Isuzu East Africa wa Indentured Learners Programme, uliolenga kuwapa wahitimu ujuzi unaohitajika katika sekta ya magari. Baadaye alifanya kazi katika kitengo cha kuunganisha magari kwa miaka miwili kabla ya kuhamia idara ya huduma za baada ya mauzo kama fundi. Uwezo wake ulidhihirika katika mashindano ya Isuzu Grand Prix, ambapo alishika nafasi ya tatu kati ya washiriki takriban 12 katika kundi lake na kuwa mwanamke bora zaidi. Hilo lilimfungulia milango ya mashindano ya Japan. "Nilipopigiwa simu na idara ya rasilimali watu, nilishtuka. Ilinichukua wiki tatu kuzoea habari hizo. Nilikuwa na wasiwasi na sikujua cha kutarajia," anasema. Mashindano hayo hayakuhitaji maarifa ya darasani pekee. Washiriki walipaswa kuonyesha uwezo wa kutambua hitilafu za magari, kufanya uchunguzi kwa kutumia teknolojia na kukamilisha ukaguzi na ukarabati kwa muda maalumu. Jaribio moja lilihitaji kutambua kwa nini gari halikuwa likinguruma ndani ya dakika 40. Njeri anakiri kuwa mwanzoni haikuwa rahisi kufanya kazi katika mazingira yaliyotawaliwa na wanaume. Hata hivyo, mafunzo ya usalama, vifaa vinavyofaa na ushirikiano wa wafanyakazi wenzake vimemwezesha kujiamini. "Isuzu huwezi kuona tofauti kati ya mwanamume na mwanamke wanapofanya kazi. Kitu kinapokuwa kigumu kwa mtu mmoja, tunashirikiana kama timu kukitatua," anasema. Sasa ana ndoto ya kuwa mkufunzi ili kuandaa mafundi wengine kushiriki mashindano ya kimataifa. Ujumbe wake kwa wasichana ni kutoruhusu mitazamo ya jamii kuwafungia milango ya taaluma za kiufundi. Kwa Njeri, kufika Japan si kilele cha safari yake, bali mwanzo wa changamoto na mafanikio mengine. Anaamini mafanikio si tukio la siku moja, bali ni safari ya maendeleo endelevu.

read more
T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Wed, 18 Nov 2026 13:53:40

MAONI: Siasa za mavazi zitagubika sera za wanaosaka uongozi

KATIKA siku za hivi karibuni wanasiasa wameumbuana kuhusu mavazi na wakafanya siasa hizo kuzagaa kama moto katika kichaka kikavu. Wakenya wameshindwa kufahamu ikiwa hizo ndizo sera watakazotumia kutafuta nafasi ya kuingia ikulu kipenga cha Agosti 10, 2027 kitakapopulizwa. Aliyeanza mjadala huo ni mwakilishi wa kike katika kaunti ya Vihiga Bi Beatrice Adagala. Alimwambia kiongozi wa Linda Mwananchi Edwin Sifuna ajifunze kuvaa suti kwanza ili afikirie kuwa Rais wa Kenya. Akasema mtu anayevaa T-shirt hawezi kuwaongoza Wakenya. Wafuasi wa Sifuna walimjia mama Adagala kwa meno ya juu. Na bosi wao Edwin Sifuna naye hakuchelea kuchemka. Jumamosi aliyopita katika mazishi ya dadake kiongozi wa DCP Rigathi Gachagua, Sifuna alisema wapinzani wake wamekosa cha kumtafutia na sasa wamefika kwa mavazi yake. Sifuna naye ana ulimi wa upanga. Akasema kuwa heri ya yeye anayevaa T-shirt, wapinzani wake kwa maana ya Rais Ruto na washirika wanavaa nguo ghali na mtu anatembea na shilingi milioni mia moja mwilini. Eti ukikutana naye barabarani ni kama SACCO, mavazi yake yanaweza kukukopesha hela unazotaka. Kama kwamba hilo halikutosha, Gachagua baadaye akamponda Rais Ruto kwa madai ya ubadhirifu wa mali akijiwekea kwa mavazi ghali. Kwangu mimi hii ni mirindimo ya vimbwanga katika mikoba ya ucheshi. Wafuasi wa makundi haya wamesahau hata sera za wakubwa wao za kustawisha elimu, kuboresha elimu, kuratibu miundo msingi kwa umma, kuzingatia utawala wa sheria miongoni mwa mambo mengine muhimu. Kwa fikra zangu, nilitarajia viongozi wajikite kwa namna ya kuwashawishi wapiga kura kuwa mazishini si mahali pa kupeleka siasa za Tutam na Wantam, ni eneo la msiba. Wangejifunga vibwebwe kuwahimiza wafuasi wao umuhimu wa kura za amani 2027. Wangekuwa wasaidizi wakubwa wa Tume ya Kitaifa ya Uwiano na Utangamano (NCIC) na kuzima ndimi za moto wanapokutana na wafuasi wao. Upinzani ungeratibu mapungufu ya serikali kwa hoja wala si kwa haja zao za kibinafsi. Serikali jumuishi nayo ingejikita katika kujieleza ieleweke badala ya kuchukua muda mrefu kumzungumzia Rais (Mstaafu) Uhuru Kenyatta anavyovuruga msingi na mfumo wa mafanikio ya serikali ya Rais William Ruto. Wananchi wa Kenya wanatakiwa kupata elimu ya uraia ili kuwapima kwa vigezo viongozi wao na hoja zinazowatoka vinywani. Vinginevyo ni yale vijana wa siku hizi wanasema "ni kuchoma". Paul Nabiswa ni mhariri, NTV

read more