T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Mon, 16 Nov 2026 11:25:15

Kurejea kwa Jumwa UDA kunavyobadili hali ya siasa Kilifi

SIASA za Kaunti ya Kilifi zinatarajiwa kuchukua mwelekeo mpya baada ya aliyekuwa Waziri wa Baraza la Mawaziri (CS) Aisha Jumwa kurejea katika chama tawala cha United Democratic Alliance (UDA), miezi minne baada ya kukihama kutokana na kutoridhishwa na jinsi chama hicho kilivyoshughulikia azma yake ya kuwania ugavana mwaka 2027. Kurejea kwa Bi Jumwa kunatarajiwa kumkosesha usingizi Gavana wa sasa wa Kilifi Gideon Mung'aro, ambaye anatafuta kuchaguliwa tena kwa muhula wa pili kupitia chama cha Orange Democratic Movement (ODM). Hali hiyo inazidi kuchanganya hesabu za kisiasa katika kaunti hiyo, hasa wakati ambapo mipango ya vyama vya UDA na ODM kushirikiana katika kugawana nafasi za kisiasa kupitia mfumo wa 'zoning' inaonekana kukabiliwa na changamoto. Iwapo Bi Jumwa ataendeleza azma yake ya kuwania ugavana na kupata uungwaji mkono wa viongozi na wanachama wa UDA pamoja na Pamoja African Alliance (PAA), huenda Bw Mung'aro akakabiliwa na ushindani mkali katika uchaguzi mkuu wa 2027. Spika wa Seneti Amason Kingi, ambaye ni kiongozi wa PAA, awali alisema chama chake kitaunga mkono wagombeaji wa UDA katika nafasi zote za uchaguzi mkuu ujao, hatua inayoweza kuimarisha nafasi ya Bi Jumwa iwapo atapewa tiketi ya chama hicho. Aidha, mmoja wa wanasiasa wenye ushawishi Kilifi, Bw George Kithi, ambaye kwa sasa anaunga mkono UDA, anaweza pia kuwa miongoni mwa viongozi watakaounga mkono azma ya Bi Jumwa. Katika uchaguzi wa ugavana wa 2022, Bi Jumwa alipata kura 65,893 huku Bw Kithi akipata kura 64,329. Bw Mung'aro aliibuka mshindi kwa kura 143,773, akiwashinda wapinzani wake kwa tofauti kubwa. Hata hivyo, kurejea kwa Bi Jumwa katika chama tawala kunaweza kubadilisha uwiano huo wa kisiasa, hasa iwapo viongozi waliokuwa na misimamo tofauti wataungana kumuunga mkono. Rais William Ruto alimpokea rasmi Bi Jumwa katika chama cha UDA katika Ikulu ndogo ya Mombasa Alhamisi, akisema anatarajia kufanya naye kazi katika kuendeleza ajenda ya mabadiliko ya chama hicho katika eneo la Pwani na nchini kwa jumla. Katika ujumbe aliouchapisha kwenye ukurasa wake rasmi wa Facebook, Rais Ruto alisema UDA imejitolea kuwaunganisha viongozi na Wakenya katika kuendeleza dira ya taifa lenye umoja, ushirikishwaji na ustawi wa kiuchumi. Ingawa Rais Ruto hakufafanua iwapo Bi Jumwa amepewa nafasi mpya ndani ya chama au serikali, kurejea kwake UDA kunaashiria mwanzo wa hesabu mpya za kisiasa katika Kaunti ya Kilifi. Kwa sasa, swali kuu ni iwapo kurejea kwake kutakuwa kwa kuimarisha chama pekee au kutafungua tena vita vya kuwania ugavana dhidi ya Bw Mung'aro mwaka 2027. Kurejea kwake kunakamilisha mabadiliko makubwa ya kisiasa yaliyotokea miezi michache baada ya kutangaza kuondoka UDA Julai 30, akilalamikia kile alichokitaja kuwa kudhalilishwa na kutengwa ndani ya chama na serikali. Wakati huo huo, Bi Jumwa alisema uamuzi wake ulitokana na kutafakari kwa kina na kushauriana na watu aliokuwa akiwawakilisha. Alikuwa miongoni mwa wanachama waanzilishi wa UDA na viongozi waliokuwa na jukumu kubwa la kukijengea chama hicho umaarufu katika eneo la Pwani wakati wa kampeni za Rais Ruto kuelekea uchaguzi wa 2022. Kuondoka kwake kulifungua milango ya mazungumzo na viongozi wa upinzani waliokuwa wakijaribu kumshawishi ajiunge nao kuelekea uchaguzi wa 2027. Mnamo Julai 31, 2026 vuguvugu la Linda Mwananchi lililoongozwa na Gavana wa Siaya James Orengo lilianza mazungumzo na Bi Jumwa, likimpa nafasi ya uongozi wa juu katika vuguvugu hilo. Wiki mbili baadaye, kiongozi wa Wiper Kalonzo Musyoka alimkaribisha katika chama chake na kupendekeza apewe nafasi ya naibu kiongozi wa chama. Hata hivyo, kurejea kwake UDA sasa kunazua maswali kuhusu hatma ya mipango hiyo na iwapo bado ana nia ya kuwania ugavana wa Kilifi. Changamoto kubwa inayomkabili ni msimamo wa baadhi ya viongozi wa UDA na ODM ambao wamekuwa wakimuunga mkono Bw Mung'aro. Spika Kingi alikuwa ametangaza kuwa UDA haitamsimamisha mgombeaji dhidi ya Bw Mung'aro katika uchaguzi wa 2027, msimamo uliokuwa kikwazo kwa azma ya Bi Jumwa kupata tiketi ya chama tawala. Bi Jumwa amekuwa mmoja wa wanasiasa wenye ushawishi mkubwa Pwani. Alihudumu kama mwakilishi wa wanawake wa Kilifi kati ya 2013 na 2017 kabla ya kuchaguliwa kuwa mbunge wa Malindi mwaka 2017 hadi 2022. Baadaye aliteuliwa kuwa Waziri wa Jinsia, Utamaduni, Sanaa na Urithi katika serikali ya Rais Ruto, nafasi aliyoihudumu hadi Julai 2024 alipoondolewa katika mabadiliko ya Baraza la Mawaziri.

read more
T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Mon, 16 Nov 2026 07:55:53

Mwalimu anayekuza vipaji kwa kalamu na sanaa

MWALIMU bora anapaswa kuwa na maarifa mapana yanayozidi yale ya wanafunzi wake, huku akiwa na ari ya kujifunza mambo mapya kila wakati. Anapobaini kuwa wanafunzi wake wana ufahamu mkubwa kuliko yeye katika baadhi ya maeneo, anapaswa kujituma zaidi katika utafiti ili kupanua maarifa yake na kukidhi mahitaji ya darasa analoliongoza. Kwa mtazamo wa Bw Mwangi wa Githinji, wanafunzi humwamini zaidi mwalimu mwenye ufahamu mpana wa somo analofundisha na anayefuatilia kwa karibu masuala yote yanayohusiana na mtaala. "Sawa na dereva wa gari anayewajibika kuwafikisha abiria wao salama mwisho wa safari, mwalimu naye ana jukumu la kuwaongoza wanafunzi kwa nidhamu na utaalamu hadi watimize ndoto zao za kielimu," anasema. Mwangi alilelewa katika kijiji cha Karima, Othaya, Kaunti ya Nyeri. Ni mtoto wa pili katika familia ya watoto wanne ya Bw Bassilius Githinji na Bi Mary Wambui. Alianza safari yake ya elimu katika Shule ya Msingi ya Karima (1995–2005), kabla ya kujiunga na Shule ya Upili ya Giakanja Boys, Nyeri (2006–2009). Baadaye alijiunga na Chuo cha Mafunzo ya Walimu cha Tambach, Kaunti ya Elgeyo-Marakwet, ambako alisomea ualimu kati ya 2010 na 2012. Mbali na Bw Maina Wanyiri, aliyempa msingi imara wa elimu katika shule ya msingi, Bi Wanjau, aliyemfundisha Kiswahili katika shule ya upili, alikuwa miongoni mwa watu waliomchochea kuchagua taaluma ya ualimu. Mnamo 2012, alifanya mafunzo ya ualimu kwa vitendo katika Shule ya Msingi ya Sing'ore, Kaunti ya Elgeyo-Marakwet. Baadaye alipata ajira katika Shule ya Msingi ya Taramia Kanini York Academy, Kiharu, Murang'a (2013–2014). Alifuatia kwa kufundisha Gaicangere, Kiharu (2015–2016), kabla ya kuhamia Shule ya Msingi ya Limuru Township, Kaunti ya Kiambu, ambako alihudumu kuanzia 2017 hadi 2022. Tume ya Huduma kwa Walimu (TSC) ilimwajiri Aprili 2022 na kumpeleka katika Shule ya Msingi ya Gathiriga, Kipipiri, Kaunti ya Nyandarua. Februari 2023, alihamia Shule ya Msingi ya Kagumo, Othaya, ambako aliteuliwa kuwa kocha wa timu ya handiboli na msimamizi wa masuala ya muziki. Hata hivyo, Mwangi si mwalimu wa kawaida. Mbali na kufundisha, ni mshairi, mwandishi na mlumbi mahiri. Kipawa chake cha uandishi kilianza kujitokeza alipokuwa mwanafunzi wa shule ya upili, ambapo alitunga insha nyingi zilizomletea tuzo na kumfanya ajipatie umaarufu miongoni mwa walimu na wanafunzi wenzake. Vilevile, kipawa chake cha ulumbi kilimfanya kuwa tegemeo katika makundi yaliyokuwa yakitumbuiza wazazi na wageni wakati wa hafla na mikutano muhimu shuleni. Hadi sasa, ametunga mashairi mengi ambayo yamefanya vyema katika kategoria mbalimbali za Tamasha za Muziki za Kenya (KMF), yakijizolea sifa katika viwango na ngazi tofauti za mashindano ya sanaa. Katika uwanja wa fasihi, anajivunia kuchapishwa kwa Hadithi Fupi Machozi ya Samaki katika diwani ya Gari la Dampo na Hadithi Nyingine. Pia ametunga hadithi Kasisi Alberto na Vivuli Viwili, zilizochapishwa katika antholojia za Kalamu Imeisha Wino na Hadithi Nyingine na Mwamba wa Dhahabu na Hadithi Nyingine, mtawalia. Miongoni mwa malengo yake makuu ni kujiendeleza kitaaluma na kujijengea jina kama mmoja wa waandishi mashuhuri wa vitabu vya Kiswahili. Anapokuwa nje ya darasa, hutumia ujuzi wake wa ualimu kuwaelekeza vijana kimaadili na kuwahimiza kukuza vipaji vyao katika fani mbalimbali, hususan zile zinazohusiana na masomo ya lugha. Kwa mujibu wake, mwalimu bora anapaswa kuelewa saikolojia ya wanafunzi wake, kutambua na kukuza vipaji vyao, pamoja na kuwajengea ari ya kupenda masomo yote. Anasisitiza kuwa ni muhimu kuwaaminisha wanafunzi kwamba hakuna jambo lisilowezekana iwapo wataweka bidii na kujituma. Katika maisha yake ya familia, Mwangi ameoa Bi Charity Nyambura na wamejaliwa mtoto mmoja, Bianca Njeri.

read more
T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Mon, 16 Nov 2026 10:27:27

Wasiwasi waingia kuhusu nyumba nafuu kuwa bila hatimiliki

SERIKALI imeharakisha mchakato wa kupata hatimiliki za ardhi inayotumiwa kujenga nyumba za gharama nafuu, baada ya kubainika kuwa zaidi ya asilimia 90 ya ardhi iliyotengewa mpango huo haina stakabadhi za umiliki. Afisa Mkuu Mtendaji wa Bodi ya Nyumba za Gharama Nafuu Joe Mutugu, aliambia Kamati ya Bunge kuhusu Hesabu za Hazina Maalumu kuwa Baraza la Mawaziri limeidhinisha kuhamishwa kwa vipande 275 vya ardhi vinavyomilikiwa na serikali kuu kwa mpango huo. Aidha, magavana katika kaunti ambako miradi inatekelezwa kwenye ardhi ya serikali za kaunti wametia saini makubaliano ya kuwezesha kutolewa kwa hatimiliki. Serikali inatarajia barua nyingi kukamilika kufikia Disemba 2026. "Serikali inafanya juhudi za kushughulikia hatimiliki ili kuhakikisha miradi yote inakuwa na umiliki salama wa ardhi," akasema Bw Mutugu. Mnamo Novemba 2025, Baraza la Magavana (COG) lilifichua kuwa ekari 486 kati ya 540 zilizokabidhiwa serikali kwa ajili ya miradi hiyo hazikuwa na hatimiliki. Ripoti maalumu ya Mkaguzi Mkuu pia ilibaini kuwa miradi 269 kati ya iliyokaguliwa haikuwa na barua zozote za umiliki wa ardhi, hali iliyozua wasiwasi kuhusu usalama wa miradi hiyo kisheria. Serikali inalenga kujenga nyumba 250,000 kila mwaka, huku zaidi ya nyumba 277,000 zikiwa katika hatua mbalimbali za ujenzi na 11,400 zikiwa zimekamilika. Mpango huo unalenga makundi mbalimbali ya mapato, huku bei za nyumba zikiwa kati ya Sh840,000 na Sh5.76 milioni. Hatua ya kupata hatimiliki inalenga pia kuhakikisha nyumba zinaweza kukabidhiwa kwa wanunuzi bila migogoro ya umiliki wa ardhi.

read more