T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Sat, 14 Nov 2026 03:55:14

Siri za mkutano wa Sifuna na maswali kuhusu Linda Mwananchi

Vuguvugu la Linda Mwananchi linaloongozwa na Seneta wa Nairobi Edwin Sifuna limepiga hatua baada ya wajumbe wa chama cha The Equitable Party (TEP) kuidhinisha kibadilishwe jina, rangi, nembo na makao makuu ya chama hicho. Hata hivyo, maswali kuhusu uhalali wa mabadiliko hayo na uwezo wa chama kukamilisha taratibu za kisheria kabla ya uchaguzi wa 2027 bado yanazua wasiwasi. Katika mkutano wa kitaifa wa wajumbe (NDC), uliofanyika bila wanahabari, wajumbe waliidhinisha pia marekebisho ya katiba na kanuni za uteuzi wa wagombeaji, pamoja na mazungumzo ya kuunda miungano na vyama vingine vyenye misimamo inayofanana. Hata hivyo, mkutano huo haukufanya uchaguzi wa viongozi wapya, baada ya chama kuhakikishia Jopo la Kutatua Mizozo ya Vyama vya Kisiasa kuwa hakungekuwa na uchaguzi Novemba 13. Ahadi hiyo ilitolewa kufuatia kesi iliyowasilishwa na mwanachama James Onyango Nyangor, aliyepinga kufanyika kwa uchaguzi wakati wa mkutano huo. Jopo liliruhusu mkutano kuendelea baada ya kutupilia mbali ombi la kuusimamisha. Iliacha malalamishi kuhusu uteuzi wa wajumbe na mabadiliko ya chama yasikilizwe kikamilifu, huku ikihifadhi mamlaka ya kubatilisha maamuzi yatakayopatikana kuwa yalifanywa kinyume cha sheria. Wanachama Paul Kiragu Gachoka na Pamela Achieng Simwata walikuwa wamepinga mkutano huo, wakisema chama hakukuwa na baraza halali la uchaguzi la kuchagua wajumbe. Pia walidai Baraza la Kitaifa la Uongozi halikuwa limeidhinisha ajenda na chama hakikuwa na bodi ya uchaguzi iliyoundwa ipasavyo. Maswali mengine yanahusu kubadilishwa kwa ukumbi. Chama kilikuwa kimetangaza kuwa mkutano ungefanyika katika hoteli ya The Luke jijini Nairobi, lakini baadaye ukafanyika sehemu nyingine. Sheria ya Vyama vya Kisiasa inataka tarehe na mahali pa mkutano wa wajumbe vitangazwe. Msajili wa Vyama vya Kisiasa John Cox Lorionokou amesema kuhifadhi jina la Linda Mwananchi Movement hakumaanishi kuwa chama hicho kimesajiliwa rasmi kwa jina hilo. Bado hakijapewa cheti cha usajili wa muda. Alieleza kuwa mabadiliko ya jina yanahitaji maombi rasmi, stakabadhi zinazohitajika na ushirikishaji wa wanachama pamoja na wadau. Baada ya kuhifadhi jina, chama hupitia usajili wa muda kabla ya kupata usajili kamili. Kipindi cha kukamilisha masharti ya usajili kamili ni siku 270 baada ya kupata cheti cha muda. Lorionokou alisema ofisi yake itachunguza maazimio ya mkutano ili kubaini kama katiba ya chama ilifuatwa. Ikiwa hakutakuwa na pingamizi, itatoa cheti kipya baada ya taratibu kukamilika. Changamoto nyingine ni muda. Tume Huru ya Uchaguzi na Mipaka (IEBC) ilisema vyama 105 vilikuwa vimewasilisha kanuni za uteuzi kufikia Novemba 6. Hivyo, bado haijabainika iwapo Linda Mwananchi itachukuliwa kama chama kipya au chama kilichobadilisha jina, jambo linaloweza kuathiri ushiriki wake katika uchaguzi wa 2027. Pia kuna swali kuhusu nani atakuwa na mamlaka ya kujadiliana na vyama vingine na kutia saini mikataba ya miungano, ikizingatiwa kuwa viongozi wapya hawakuidhinishwa na wajumbe.

read more
T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Sat, 14 Nov 2026 02:55:46

Wanalala kazini majengo yakiendelea kuporomoka na kuua watu nchini

Vifo vya watu sita baada ya jengo la ghorofa nane kuporomoka likiendelea kujengwa kando ya Barabara ya Mombasa jijini Nairobi jana, vimeibua tena maswali kuhusu usalama wa majengo na uwajibikaji katika sekta ya ujenzi nchini. Watu wengine watano walijeruhiwa katika mkasa huo uliotokea Ijumaa eneo la Syokimau, huku maafisa zikisema watu wote 405 waliokuwa katika eneo la ujenzi walikuwa wamepatikana. Msaidizi wa Inspekta Jenerali wa Polisi anayesimamia masuala ya majanga, Duncan Ochieng, alisema miili sita ilipatikana na majeruhi watano kupelekwa katika Hospitali ya Imara Daima. Wahudumu wa zimamoto wa Kaunti ya Nairobi na kikosi cha uokoaji walitumwa eneo hilo kupekua vifusi na kuhakikisha hakuna watu waliokuwa wamenasa. Huu ni mkasa wa pili mkubwa wa aina hiyo katika kipindi kisichozidi mwezi mmoja. Mnamo Oktoba 23, jengo la ghorofa 18 liliporomoka Eastleigh, Nairobi, na kuua watu wanane huku wengine wakiripotiwa kutoweka. Takwimu za Wizara ya Ardhi, Kazi za Umma, Nyumba na Maendeleo ya Miji zinaonyesha kuwa majengo 100 yameporomoka nchini katika kipindi cha miaka 30 iliyopita. Zaidi ya watu 40 wamefariki kutokana na mikasa hiyo katika miaka mitano iliyopita. Mwaka 2022 ulirekodi visa vingi zaidi, majengo 13 yaliporomoka. Mwaka 2021 na 2023 kila mmoja ulirekodi visa 12, huku 2018 ukiwa na visa tisa. Mwaka 2015 na 2019 kila mmoja ulirekodi majengo saba kuporomoka. Visa vinne vilirekodiwa katika kila mwaka wa 2024 na 2025. Ukaguzi wa Mamlaka ya Kitaifa ya Ujenzi (NCA) umeonyesha kuwa majengo mengi yanajengwa bila kufuata masharti ya vibali na viwango vinavyotakiwa. Kati ya Julai 2025 na Aprili 2, 2026, NCA ilikagua majumba 21,282 yaliyokuwa yakijengwa katika maeneo 14 nchini. Kati ya hayo,12,018 yalisimamishwa kwa kukiuka masharti, huku 9,264 pekee yakitimiza viwango. Hii ni asilimia 43.5 tu ya maeneo yaliyokaguliwa. Nairobi ilikuwa na maeneo mengi zaidi ya ujenzi yaliyokaguliwa, 3,908, ambapo 1,647 yalisimamishwa. Kiwango cha uzingatiaji sheria kilikuwa asilimia 57.86. Mkoa wa zamani wa Magharibi uliongoza kwa asilimia 77.83, huku Kaskazini Mashariki ukiwa na kiwango cha chini zaidi cha asilimia tano. Ni maeneo 11 pekee kati ya 220 yaliyokaguliwa katika eneo hilo yaliyotimiza masharti. Taasisi ya Utafiti wa Sera za Umma na Uchambuzi nchini (KIPPRA) inahusisha kuporomoka kwa majengo na kazi duni, vifaa visivyofikia viwango, ukosefu wa usimamizi wa kutosha na kasoro katika usanifu wa miundo. NCA ina mamlaka ya kusimamisha kazi za ujenzi na kuchukua hatua dhidi ya wanaokiuka kanuni. Pia ina kikosi cha utekelezaji chenye maafisa 15 wa polisi kusaidia ukaguzi na kukabiliana na ukiukaji. Chini ya kifungu cha 23(3A) cha Sheria ya Mamlaka ya Kitaifa ya Ujenzi, mtu anayekataa kimakusudi kutii agizo la afisa wa uchunguzi anaweza kutozwa faini isiyozidi Sh1 milioni, kufungwa jela hadi miaka mitatu au adhabu zote mbili. Hata hivyo, kufikia Machi 31, 2026, NCA ilikuwa imefanikiwa kupata hukumu 15 pekee katika kesi mbalimbali za ukiukaji wa kanuni za ujenzi. Ripoti ya mamlaka hiyo inasema ni sio uchunguzi wote wa majengo yanayoporomoka hukamilishwa na kusababisha wahusika kufunguliwa mashtaka. Hali hiyo imeibua wasiwasi kuwa wanaokiuka masharti hawazuiwi vya kutosha kuendelea kuhatarisha maisha ya watu. Kanuni za Kitaifa za Ujenzi za mwaka 2024 zinahitaji kila mradi wa ujenzi uzingatie viwango vya usanifu, ujenzi na ukarabati. Pia zinataka usanifu na usimamizi wa kazi ufanywe na wataalamu waliosajiliwa katika fani zao. Licha ya kanuni hizo na mamlaka ya kusimamisha miradi, visa vya majengo kuporomoka vinaendelea kutokea. Idadi ndogo ya hukumu ikilinganishwa na visa vilivyoripotiwa inaibua swali kuhusu iwapo wasanifu na wamiliki wa majengo hatari wanawajibishwa ipasavyo. Kwa familia zinazopoteza wapendwa wao chini ya vifusi, suala si tu kujua kilichosababisha jengo kuporomoka, bali pia kuhakikisha waliohusika wanachukuliwa hatua na mikasa kama hiyo kutojirudia.

read more