T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo 32 minutes ago

Upinzani wapatia Ruto silaha kuwaponda

KUONDOKA kwa vinara wakuu wa upinzani katika mkutano na Tume Huru ya Uchaguzi na Mipaka (IEBC) kumempa Rais William Ruto nafasi nyingine ya kuwashambulia kisiasa, akitumia mgogoro huo kuonyesha kuwa wapinzani hawana umoja, mgombeaji wala ajenda ya pamoja kuelekea uchaguzi mkuu wa 2027. Vinara hao, wakiongozwa na kiongozi wa Wiper Kalonzo Musyoka, aliyekuwa Naibu Rais Rigathi Gachagua na Seneta wa Nairobi Edwin Sifuna, waliondoka kwenye mkutano wa Novemba 19 baada ya kupinga utaratibu wa majadiliano na mada ambazo IEBC ilikuwa imepanga kuwasilisha. Walioandamana nao ni aliyekuwa Jaji Mkuu David Maraga, kiongozi wa People's Liberation Party Martha Karua, Gavana wa Siaya James Orengo, Mbunge wa Embakasi Mashariki Babu Owino, aliyekuwa Mwanasheria Mkuu Justin Muturi na kiongozi wa DAP-K Eugene Wamalwa, miongoni mwa wengine. Hata hivyo, hatua hiyo imegeuza mjadala kutoka kwa madai yao kuhusu maandalizi ya uchaguzi na kuuelekeza kwenye uwezo wa upinzani kuendesha mazungumzo na kuunda mkakati mmoja wa kumng'oa Ruto mamlakani. Rais hakupoteza muda kutumia fursa hiyo. Akiwa katika ziara yake ya Magharibi mwa Kenya, aliwashambulia wapinzani akiwataka waache kuilaumu IEBC na badala yake wajipange kushindana naye katika uchaguzi. 'IEBC haina kura, kura ziko kwa wananchi,' alisema Ruto, akiwakosoa viongozi hao kwa kuonekana kuhusisha tume na mizozo yao ya kisiasa. Pia, aliwataka wapinzani waache kuzunguka wakilalamika kuhusu tume hiyo na badala yake waamue watakayemsimamisha kugombea urais, sera watakazotumia na ajenda watakayowasilisha kwa wananchi. Kwa Ruto, kuondoka kwa wapinzani mkutanoni ni fursa ya kuendeleza simulizi kwamba washindani wake hawajajiandaa kwa uchaguzi wa 2027 na huenda wanatafuta mtu wa kulaumu iwapo watashindwa. Lakini Kalonzo na Gachagua walisisitiza kuwa hawakuwa tayari kuhusishwa na mchakato ambao, kwa maoni yao, haukuwa na dhamira ya kushughulikia masuala muhimu ya uchaguzi. Gachagua alisema upinzani ulikuwa umeomba IEBC kuunda timu ya kiufundi Januari 28, 2026 ili kujadili maandalizi ya uchaguzi, lakini madai yao hayakushughulikiwa licha ya kuwasilisha barua na mawasiliano kadhaa. Alisema upinzani hautakubali Wakenya kuingia katika uchaguzi ambao uaminifu wake unatiliwa shaka. 'Tunakataa kuwaruhusu Wakenya kuingia katika mchakato wa uchaguzi uliopangwa kuibiwa bila wao kujua,' alisema. Kalonzo alisema walihudhuria mkutano huo kwa nia njema lakini hawakuridhishwa na namna tume ilivyokuwa ikiendesha mashauriano. 'Tulikuja IEBC leo kwa nia njema na tulitarajia nia hiyo hiyo kutoka kwao. Nia njema huonyeshwa kwa vitendo: tume huru, isiyopendelea upande wowote na iliyojiandaa. Leo hatukupata hayo. Ndiyo maana tumeondoka,' alisema. Kwa upande wake, Maraga alisema hawakutaka kwenda kusikiliza hotuba za maafisa wa IEBC kuhusu mipango yao bila kupata nafasi ya kujadili wasiwasi wao. 'Tunataka kushirikiana na IEBC, hatutaki kwenda kufundishwa. Ndiyo maana tuliondoka,' alisema. Upinzani unataka ukaguzi huru wa sajili ya wapigakura ili kuondoa majina ya watu waliofariki, waliosajiliwa mara mbili na wasiostahili kupiga kura. Pia unataka mabadiliko ya mfumo wa kutuma na kujumlisha matokeo ya urais, ukipendekeza kila eneo bunge kati ya 290 liwe na sava huru za matokeo yanayoweza kufikiwa na vyama, wagombeaji na vyombo vya habari. Unataka pia kuondolewa kwa kituo kikuu cha kujumlishia matokeo ya urais Bomas of Kenya, majaribio ya kupiga kura kwa njia ya kielektroniki kwa Wakenya wanaoishi ughaibuni na kupeperushwa moja kwa moja kwa shughuli za kupiga, kuhesabu na kutangaza kura. Haya ni masuala muhimu yanayohitaji majibu ya wazi kutoka kwa IEBC. Hata hivyo, kuondoka kabla ya kusikiliza maelezo ya tume kumeifanya serikali kupata nafasi ya kuhoji dhamira ya upinzani. Mwenyekiti wa IEBC Erastus Edung Ethekon alisema ilihuzunisha kuona baadhi ya viongozi wakiondoka kabla ya majadiliano ya kina kuanza. 'Kuondoka kwenye mazungumzo kabla ya majadiliano ya kina kuanza hakusaidii kutatua masuala ya uchaguzi. Kunawanyima wahusika wote nafasi ya kubadilishana mawazo, kufafanua misimamo na kujenga mwafaka,' alisema. Alisema viongozi hao walikosa fursa ya kusikiliza maelezo kuhusu kiwango cha maandalizi ya uchaguzi, hatua zilizopigwa na changamoto zinazokabili tume. Ethekon aliwahimiza viongozi kuwasilisha mapendekezo yao rasmi na kuendelea kushiriki mashauriano badala ya kujiondoa. Gavana wa Kisii Simba Arati pia alikosoa hatua ya upinzani, akisema huenda viongozi hao walitaka kujenga taswira kwamba wametengwa ili watakaposhindwa uchaguzi wawe na sababu ya kupinga matokeo mahakamani. Kwa upande wake, mwenyekiti wa UDA Cecily Mbarire alihoji kwa nini upinzani uliondoka badala ya kuwasilisha hoja zake ndani ya mkutano. Wachambuzi wa siasa wanasema changamoto kubwa kwa Kalonzo, Gachagua, Sifuna, Karua na wenzao sasa ni kuhakikisha madai yao kuhusu uadilifu wa uchaguzi hayafunikwi na mzozo wa kisiasa walioanzisha. 'Wanapaswa pia kuonyesha kuwa wanaweza kukubaliana kuhusu ajenda ya pamoja na mgombeaji wa urais, masuala ambayo Ruto amekuwa akiyatumia kuhoji uwezo wao wa kuunda serikali,' asema mchanganuzi wa siasa Dkt Isaac Gichuki. Vinginevyo, asema, kwa kuondoka mkutanoni, huenda wameingia katika mtego wa kisiasa wa Ruto, wakimpa nafasi ya kuendelea kuwaponda kwa udhaifu wao huku maswali kuhusu maandalizi ya uchaguzi yakisalia bila majibu ya kutosha.

read more
T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo 1 hours ago

Hofu ya Ruto kuhusu usalama wa nchi 2027 ikikaribia

SERIKALI ya Rais William Ruto imeibua wasiwasi kuhusu usalama wa nchi kuelekea Uchaguzi Mkuu wa 2027, ikionya kuwa kuongezeka kwa magenge ya wahalifu, joto la kisiasa, siasa za kikabila na matamshi ya uchochezi kunaweza kufanya Kenya kuwa katika hatari ya machafuko. Katika ripoti ya hali ya usalama nchini iliyowasilishwa Bungeni na Rais Ruto wakati wa hotuba yake ya Mustakabali wa Taifa, serikali inasema ushindani wa kisiasa unaozidi kupamba moto unaweza kudhoofisha umoja wa kitaifa na kuhatarisha amani kabla ya uchaguzi. Ripoti hiyo inayohusu kipindi cha Septemba 2025 hadi Agosti 31, 2026, inaeleza kuwa mwelekeo wa kisiasa kuelekea uchaguzi wa 2027 ndio wasiwasi mkubwa zaidi kwa idara za usalama. Serikali inasema mchujo wa vyama, mapitio ya mipaka ya maeneo ya uchaguzi na usajili wa wapigakura ni baadhi ya hatua zinazoweza kuchochea ushindani mkali na hata vurugu. "Safari ya kuelekea Uchaguzi Mkuu wa 2027 ndiyo wasiwasi mkuu. Kura za mchujo za vyama, mapitio ya mipaka na usajili wa wapigakura vitaongeza ushindani wa kisiasa, huku hali katika kipindi hiki ikionyesha hatari kubwa ya vurugu zinazochochewa katika hatua hizo," inasema ripoti hiyo. Kwa mujibu wa serikali, kipindi hiki hushuhudia mgawanyiko mkubwa wa kisiasa, kutovumiliana kati ya mirengo hasimu na juhudi za wanasiasa kuchochea wafuasi dhidi ya wapinzani wao. Ripoti hiyo pia inadai kuwa baadhi ya wanasiasa wametumia vurugu katika maeneo mbalimbali kujionyesha kuwa na nguvu na kuwatisha washindani wao. Serikali inaonya kuwa miungano ya kisiasa inayojengwa kwa misingi ya ukabila pamoja na ushindani wa kikanda inaweza kugawa nchi na kudhoofisha mshikamano wa kitaifa. Matamshi ya chuki nayo yametajwa kuwa tishio kubwa, hasa kutokana na uwezo wake wa kuchochea migawanyiko ya kikabila, ubaguzi na vurugu.Serik ali inakumbusha kuwa matamshi ya uchochezi yalichangia pakubwa machafuko yaliyofuatia uchaguzi wa 2007, yaliyosababisha vifo, watu kuhama makazi yao na mali kuharibiwa. Mwezi uliopita, Tume ya Uwiano na Utangamano wa Kitaifa (NCIC) ilionya kuwa matamshi ya chuki yanaongezeka kuelekea uchaguzi wa 2027, hasa kwenye mitandao ya kijamii. Wiki iliyopita, maaskofu wa Kanisa Katoliki pia waliwataka wanasiasa kudhibiti ndimi zao, wakionya kuwa matamshi ya uchochezi yanaweza kutumbukizwa nchi katika machafuko. Ingawa ripoti inasema hali ya usalama nchini imeendelea kuwa tulivu kwa jumla, inataja changamoto nyingine zinazohitaji kushughulikiwa, zikiwemo ugaidi, itikadi kali za kidini, ulanguzi wa dawa za kulevya, biashara ya silaha haramu, uhalifu wa kimtandao, wizi wa mifugo na biashara ya bidhaa bandia. Matumizi mabaya ya mitandao ya kijamii kusambaza taarifa za uongo, kuandikisha vijana katika magenge ya wahalifu na kuratibu maandamano pia kumetajwa kuwa tishio. Kwa mujibu wa ripoti hiyo, shughuli hizo zilichangia vifo vya watu 17, uharibifu wa mali na kutatiza shughuli za kiuchumi katika maeneo mbalimbali nchini. Aidha, visa vya uhalifu viliongezeka kutoka 97,366 katika kipindi cha 2024/2025 hadi 97,946 kati ya Septemba 2025 na Agosti 2026, ongezeko la visa 580. Serikali inasema ongezeko la magenge ya wahalifu limekuwa likitatiza juhudi za kudumisha usalama, huku makundi hayo yakitumia vitisho, vurugu na kuwashawishi vijana walio katika mazingira magumu kujiunga na shughuli za uhalifu. Ripoti inasema ukosefu wa ajira miongoni mwa vijana, changamoto za kiuchumi na migogoro ya kijamii ni baadhi ya sababu zinazochochea ukuaji wa magenge hayo. Hata hivyo, kinachotia wasiwasi zaidi ni madai kuwa baadhi ya makundi hayo yanatumiwa na wanasiasa kuvuruga mikutano ya wapinzani, kuwatisha wananchi, kuharibu mali na kuchochea mapigano. Waziri wa Usalama wa Ndani Kipchumba Murkomen alikabiliwa na maswali magumu kutoka kwa wabunge mwezi huu kuhusu kuongezeka kwa utamaduni wa kutumia wahuni katika shughuli za kisiasa. Bw Murkomen alijibu kuwa baadhi ya magenge hayo yanafadhiliwa na wanasiasa, akidai kuwa viongozi wanaohusika hukalia viti vyao Bungeni na katika nyadhifa za juu za kisiasa huku wakitumia ushawishi wao kuzuia polisi kuchukua hatua. Tume Huru ya Uchaguzi na Mipaka (IEBC) nayo imeonya kuwa haitawavumilia wanasiasa watakaohusishwa na kufadhili au kutumia magenge hayo wakati wa uchaguzi. Mwenyekiti wa IEBC Erastus Ethekon alisema tume hiyo ina kamati inayosimamia utekelezaji wa kanuni za maadili ya uchaguzi na itachukua hatua dhidi ya wanaokiuka masharti hayo. Alisema wanasiasa watakaopatikana na ushahidi wa kufadhili, kuhifadhi au kuwezesha magenge ya wahalifu wanaweza kutozwa faini au hata kuondolewa kwenye kinyang'anyiro cha uchaguzi. Katika kipindi kinachochunguzwa, vyombo vya usalama vilirekodi kukamatwa kwa washukiwa 1,316 wanaohusishwa na magenge hayo, ikilinganishwa na 602 katika kipindi kama hicho mwaka uliotangulia. Ongezeko hilo la watu 714, kwa mujibu wa serikali, linaonyesha kuimarishwa kwa operesheni za usalama lakini pia kuibuka na kupanuka kwa magenge mapya ya uhalifu. Ili kukabiliana na changamoto hizo, serikali inasema imeimarisha operesheni za polisi, ushirikishaji wa wananchi katika masuala ya usalama, matumizi ya teknolojia na mageuzi katika sekta ya usalama. Pia inaandaa miswada sita ya kurekebisha sheria zinazosimamia vyombo vya usalama, ikiwemo Sheria ya Huduma ya Polisi, Sheria ya Mamlaka Huru ya Kusimamia Polisi (IPOA), Sheria ya Tume ya Huduma za Polisi na Sheria ya Utulivu wa Umma.

read more
T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo 2 hours ago

Sababu za Kuppet kukataa mpango wa shule jumuishi

Chama cha Walimu wa Shule za Upili na Vyuo vya Kati (Kuppet) kimepinga mpango wa Rais William Ruto wa kuanzisha mfumo wa shule jumuishi, kikisema hautatatua changamoto za elimu nchini. Katibu Mkuu wa Kuppet Akelo Misori alisema mpango huo hauna msingi wa kisheria na unaweza kuvuruga usimamizi wa shule, hasa katika Gredi 7, 8 na 9. Kuppet imekuwa ikishinikiza shule za Sekondari Msingi (JS)ziwe na usimamizi wake tofauti na shule za msingi, ikisema walimu wake hawawezi kuongozwa na wakuu wa shule za msingi. "Kuendesha mfumo huu bila marekebisho ya Katiba ni kufanya majaribio," alisema Misori. Alisema Sekondari Msingi hufuata mtaala wa kiwango cha shule za upili, hivyo si vyema kuziweka chini ya wakuu wa shule za msingi ambao wamefunzwa kusimamia elimu ya msingi. Misori alisema kuwa hata kama shule hizo ziko katika eneo moja, zinaweza kuwa na usimamizi tofauti, akitaja shule ya msingi ya Chuo Kikuu cha Kenyatta ambayo huendeshwa kivyake licha ya kuwa ndani ya chuo hicho. Pia alionya kuwa baadhi ya walimu waliofunzwa kufundisha masomo ya msingi wamepewa masomo ya sayansi na kiufundi katika JS bila kuwa na sifa zinazohitajika. Rais Ruto aliagiza Wizara ya Elimu kushirikiana na Chama cha Wakuu wa Shule Jumuishi nchini (Kecsha) kuandaa mapendekezo ya kurekebisha Sheria ya Elimu ya Msingi ndani ya siku 90. Alitoa agizo hilo Novemba 13 wakati wa kufunga mkutano wa Kecsha mjini Mombasa, akisema sheria mpya inapaswa kuweka wazi usimamizi, ajira na ufadhili wa shule hizo. Kecsha imekuwa ikitaka mfumo mpya wa kupandisha vyeo wakuu wa shule ili kuzingatia majukumu yao mapya ya kusimamia wanafunzi kuanzia elimu ya chekechea hadi Gredi 9. Hata hivyo, Kuppet imesema haitakubali JS kuendelea kusimamiwa na wakuu wa shule za msingi. Mwenyekiti wa kitaifa wa chama hicho Omboko Milemba alisema viongozi wa Kuppet wamewasilisha mapendekezo yao kwa Kamati ya Elimu ya Bunge la Kitaifa, wakitaka kuwe na mfumo tofauti wa usimamizi, walimu wa kutosha na mgao unaofaa wa rasilimali. Mzozo huo sasa unatarajiwa kuelekea Bungeni huku muda wa siku 90 uliotolewa na Rais ukianza kuhesabiwa.

read more