T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Thu, 19 Nov 2026 04:25:10

Sifuna, washirika wasusia hotuba ya Ruto wakilalamikia ukiukaji wa haki za kimsingi

KIONGOZI wa Linda Mwananchi Movement (LMM) Edwin Sifuna na washirika wake katika upinzani walisusia hotuba ya Hali ya Taifa ya Rais William Ruto bungeni, wakipinga visa vya utekaji nyara na vitisho dhidi ya wakosoaji wa serikali. Badala yake, walizindua rasmi mrengo wa wanawake wa chama hicho, 'Dada za Sifuna', katika makao makuu ya chama jijini Nairobi, hafla iliyohudhuriwa na viongozi kadhaa. Sifuna, ambaye pia ni Seneta wa Nairobi, alisema aliamua kususia kikao hicho kwa sababu kanuni za Bunge zinamtaka Rais asikilizwe kwa utulivu, hata anapotoa madai ambayo upinzani haukubaliani nayo. "Rais anaenda bungeni kudanganya tena. Kanuni za Bunge zinamtaka Rais asikilizwe kwa utulivu. Baadhi yetu hatuwezi kukaa kimya bila kumwambia kuwa anadanganya," alisema. Alisema hotuba hiyo inapaswa kueleza hali halisi ya wananchi, uchumi na usalama nchini, badala ya Rais kujikita katika kutaja miradi ya maendeleo. Sifuna alirejelea Kifungu cha 132 cha Katiba kinachomtaka Rais kutoa hotuba kwa taifa kila mwaka kuhusu hatua zilizochukuliwa na maendeleo yaliyopatikana katika kutekeleza maadili ya kitaifa inavyofafanuliwa katika Kifungu cha 10. Alisema maadili hayo yanahusu haki za binadamu, demokrasia, utawala wa sheria, uhuru, ushirikishaji na haki, akidai visa vya utekaji nyara bado vinaripotiwa chini ya utawala wa Rais Ruto. LMM pia ilieleza wasiwasi kuhusu mashambulizi dhidi ya watu wanaotetea demokrasia, ikiwemo shambulizi la hivi karibuni dhidi ya Amos Boaz Masika, mfanyakazi katika Trans Nzoia. Chama hicho kilidai viongozi, wafanyakazi na wafuasi wake wamekuwa wakilengwa kwa mashambulizi, vitisho na kukamatwa kiholela, hasa katika kaunti za Trans Nzoia, Bungoma na Kakamega. Kililaumu serikali kwa kuzorotesha uchumi na kuongeza gharama ya maisha, kikisema vitisho na silaha haviwezi kupunguza bei ya bidhaa wala deni la taifa.

read more
T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Thu, 19 Nov 2026 03:55:28

Misimamo mikali ya wandani wa Sifuna na Kalonzo yatishia kuvuruga upinzani

MISIMAMO mikali miongoni mwa wandani wa Kiongozi wa Wiper, Kalonzo Musyoka na Edwin Sifuna wa Linda Mwananchi inatishia kutatiza juhudi za upinzani kuwa na mwaniaji mmoja wa urais katika uchaguzi mkuu ujao. Licha ya viongozi hao wawili kuahidi kuunga mkono juhudi za ushirikiano kumkabili Rais William Ruto, wandani wao wanazidi kusukuma mbele azma zao za urais, kila upande ukisisitiza kuwa kiongozi wao ndiye mwenye nafasi nzuri ya kushinda. Washirika wa Bw Sifuna wanadai umaarufu wake unaoongezeka, hasa Magharibi mwa Kenya na miongoni mwa vijana, unamfanya kuwa mgombea anayefaa kupewa tiketi ya upinzani. Hata hivyo, wandani wa Bw Musyoka nao wanasisitiza kuwa uzoefu wake wa kisiasa na tajriba yake ya uongozi, inampa nafasi bora ya kuongoza upinzani. Mzozo huo pia umefichua mgawanyiko Magharibi mwa Kenya kuhusu ni nani anayefaa kuwakilisha eneo hilo katika mazungumzo ya kuunda muungano, huku washirika wa Bw Sifuna wakitilia shaka nafasi ya kiongozi wa DAP-Kenya Eugene Wamalwa. Katika kongamano la kitaifa la wajumbe wa Linda Mwananchi lililofanyika wiki iliyopita, wajumbe walimpa Bw Sifuna mamlaka ya kuongoza mazungumzo na vyama vinavyoshikilia msimamo kama wao kabla ya uchaguzi. Hata hivyo, washirika wake wanasisitiza kuwa mazungumzo hayo yanapaswa kuzingatia azma yake ya kuwania urais. Seneta wa Kakamega, Boni Khalwale aliambia Taifa Leo kuwa viongozi wa upinzani wanapaswa kuzingatia umaarufu wa Bw Sifuna wanapochagua mgombea wao, akisema atazungumza kwa niaba ya Linda Mwananchi wala si jamii ya Waluhya. "Hatutaingia kwenye mazungumzo tukiwa na masharti, lakini umaarufu mkubwa wa Sifuna unaonekana," akasema Dkt Khalwale, akiongeza kuwa upinzani unahitaji mgombea maarufu anayeweza kuvutia wapigakura kote nchini. Gavana wa Trans Nzoia, George Natembeya alimshutumu Bw Wamalwa kwa kuhujumu azma ya Bw Sifuna ya kuwania urais, akisisitiza seneta huyo wa Nairobi ndiye anayepaswa kuwakilisha Magharibi kwenye mazungumzo. Mbunge wa Kabuchai Majimbo Kalasinga pia alipuuzilia mbali mapendekezo kuwa Bw Sifuna awe mgombea mwenza wa Bw Musyoka, akisema ana umaarufu kuliko vinara wa upinzani. "Sifuna atawania urais na hatuachia mtu mwengine nafasi hiyo, tuko naye mpaka debeni," akasema Bw Kalasinga. Kwa upande mwingine, washirika wa Bw Musyoka wanapigania azma yake ya urais, wakionya dhidi ya mpango wowote utakaomlazimisha kumuunga mkono mgombea mwengine. Seneta wa Kitui, Enoch Wambua alisema kiongozi huyo wa Wiper hafai kukubali nafasi ya naibu rais, akisema alishawaunga mkono wagombea wengine katika chaguzi zilizopita. "Nilimwona akimsaidia Raila mara mbili na hata hakuwania urais katika uchaguzi uliopita. Binafsi, ningemshauri asikubali kuwa naibu wa Sifuna," akasema Bw Wambua. Seneta wa Makueni Daniel Maanzo alisema upande wao utaunga mkono tiketi itakayompa Bw Musyoka nafasi ya kuwania urais, ingawa alipendekeza ushirikiano na Bw Sifuna. "Tiketi pekee tutakayokubali, na ambayo tunaamini inaweza kuunganisha upinzani na kushinda, ni ya Kalonzo-Sifuna," akasema Bw Maanzo. Aliyekuwa Gavana wa Nairobi Mike Sonko pia amemtaka Bw Musyoka aungwe mkono na upinzani, akimshauri afanye kazi na serikali iwapo hataungwa mkono. "Hii ndiyo risasi yake ya mwisho na nafasi yake ya mwisho. Ikiwa upinzani hautampa fursa ya kuwa mgombea wake wa urais, hafai kujaribu tena. Afadhali awe naibu rais wa Ruto au Waziri Mkuu," akasema Bw Sonko. Bw Musyoka, hata hivyo, amesisitiza kuwa yuko tayari kujitolea kwa ajili ya umoja wa upinzani, akionya dhidi ya kuchochea mgawanyiko. "Ikiwa mimi ndiye sababu ya kuigawa nchi, basi afadhali nirudi nyumbani," akasema.

read more
T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Thu, 19 Nov 2026 02:55:20

Nimepanga Kenya kisawasawa, asema Ruto katika hotuba kwa taifa Bungeni

RAIS William Ruto jana alichora taswira ya nchi iliyo sawa, akisema kwa miaka minne iliyopita ameweka mpango wa kubadilisha Kenya kuwa taifa lenye uchumi imara huku akitaja uwekezaji wa Sh5 trilioni katika kipindi cha miaka 10 ijayo, ujenzi wa barabara na upanuzi wa huduma muhimu kama nguzo za safari hiyo. Akihutubia kikao cha pamoja cha Bunge katika hotuba yake ya Hali ya Taifa 2026 jana, Rais alisema serikali imeweka msingi wa mabadiliko kupitia kilimo, afya, nyumba za gharama nafuu, elimu, ajira na miundombinu. Huku akishangiliwa na wabunge na maseneta hasa wanaounga serikali, Rais Ruto alisema lengo lake ni kuhakikisha kila Mkenya ananufaika na maendeleo bila kujali eneo alikozaliwa, hali yake ya kifedha au jamii anayotoka. "Ndoto yangu kuu ya kujenga Kenya ambako kila raia anahesabiwa, kila jamii inahisi kuwa sehemu ya taifa na hakuna Mkenya anayeachwa nyuma, inazidi kuwa halisi," alisema. Hotuba ya mwaka huu ilifanyika kwa utulivu tofauti na miaka miwili iliyotangulia wakati nchi ilikumbwa na maandamano dhidi ya serikali na ilihudhuriwa na idadi kubwa ya wabunge hasa wanaounga Serikali Jumuishi. Kwa zaidi ya saa mbili, akipigia debe kauli mbiu mpya ya chama tawala cha United Democratic Alliance (UDA) ya Usawa ni Sawa, Rais alisema serikali inalenga kuondoa tofauti za maendeleo zilizokuwepo kwa muda mrefu, ambapo maeneo yaliyokuwa na barabara, viwanda na miundombinu mingine yalivutia uwekezaji zaidi huku jamii za baadhi ya maeneo zikibaki nyuma. Katika sekta ya kilimo, alisema bei ya gunia la kilo 50 la mbolea imepunguzwa kutoka Sh7,500 mnamo 2022 hadi Sh2,000 mwaka huu. Serikali imesambaza magunia milioni 38.5 ya mbolea ya ruzuku na kusajili karibu wakulima milioni tisa. Kwa mujibu wake, uzalishaji wa mahindi umeongezeka kutoka magunia milioni 44.3 mwaka 2022 hadi milioni 71 mwaka jana, huku bei ya unga wa kilo mbili ikishuka kutoka kilele cha Sh230 hadi wastani wa Sh152 Septemba mwaka huu. Hii ni licha ya wakulima kuathiriwa na ukame na mabadiliko ya tabia nchi na uzalishaji kupungua hasa katika eneo la Bonde la Ufa linalozalisha mahindi kwa wingi. Na huku uhaba wa maziwa ukiendelea kushuhudiwa nchini, Rais alisema uzalishaji wa maziwa pia umeongezeka kutoka lita bilioni 4.5 hadi bilioni 5.52, huku wakulima wa miwa wakitarajiwa kupokea bonasi ya Sh1.2 bilioni kutokana na kufufuliwa kwa sekta ya sukari. Hii ni licha ya sekta ya sukari kukumbwa na hatihati tangu viwanda vinavyomilikiwa na serikali vibinafsishwe. Katika afya, Ruto alisema watu milioni 33.7 wamejiandikisha katika Mamlaka ya Afya ya Jamii (SHA), ikilinganishwa na takriban milioni nane waliokuwa chini ya NHIF mwaka 2022. Alisema mfumo huo unasaidia wagonjwa kupata matibabu ya gharama kubwa, akitaja wagonjwa 53,465 wanaopokea matibabu ya saratani na wengine 24,468 wanaofanyiwa usafishaji wa damu. Kuhusu nyumba, alisema miradi ya makazi ya gharama nafuu inaendelea katika kaunti zote 47, huku nyumba zaidi ya 313,000 zikiwa katika hatua mbalimbali za ujenzi. Zaidi ya watu milioni 1.37 wamejisajili kwenye mfumo wa Boma Yangu. Ripoti zinaonyesha kuwa sio wote wanaotuma maombi wanapata nyumba hizo na wengi wanaokatwa ushuru wa nyumba hawataweza kuzipata. Rais alidai mpango huo umezalisha nafasi zaidi ya milioni 1.1 za ajira na bidhaa za thamani ya zaidi ya Sh61 bilioni kwa mafundi wa Jua Kali. Katika ajira, alisema Wakenya 350,000 wamepata kazi katika uchumi wa kidijitali, huku wengine 707,000 wakipata ajira nje ya nchi kupitia mpango wa kuwatafutia nafasi za kazi kimataifa. Japo alisifu mpango wa serikali yake wa kazi majuu, ripoti ya hivi majuzi inaonyesha kuwa, kiwango cha pesa zinazotumwa nchini kutoka ughaibuni kimeshuka kwa kiasi kikubwa mwaka huu katika kipindi cha miaka 17. Rais alieleza kuwa vijana 133,000 wamepata mafunzo, ushauri na Sh50,000 kila mmoja kuanzisha biashara kupitia mpango wa NYOTA. Hata hivyo, Rais alisema safari ya kufanya Kenya kuwa taifa lenye uchumi wa kiwango cha juu inahitaji uwekezaji mkubwa. Serikali inakadiria kuwa itahitaji Sh5 trilioni katika miaka 10 ijayo. "Mpango wetu wa mabadiliko unakadiriwa kuhitaji Sh5 trilioni katika miaka 10 ijayo," alisema, akieleza kuwa serikali itatafuta mitaji ya muda mrefu bila kuweka mzigo usioweza kubebeka kwa walipa kodi. Katika miundombinu, alisema takriban kilomita 7,000 za barabara zinaendelea kujengwa, huku serikali ikilenga kuweka lami kilomita 28,000 na kupanua barabara kuu kilomita 2,500 katika muongo mmoja ujao. Miradi mingine ni pamoja na upanuzi wa reli ya kisasa kutoka Naivasha kupitia Narok na Bomet hadi Kisumu na Malaba, pamoja na kuboresha bandari za Mombasa na Lamu. Rais alisema mipango hiyo inalenga kuweka ekari milioni 2.5 chini ya kilimo cha unyunyuzaji. Hata hivyo, alikiri kuwa mabadiliko hayo yanahitaji pia usalama, uadilifu na uongozi unaowajibika. Alisema serikali imetenga Sh2 bilioni kufidia waathiriwa wa ukiukaji wa haki wakati wa maandamano, huku Sh1.2 bilioni zikiwa zimelipwa kwa watu 1,476 kufikia Julai. Licha ya serikali kuendelea kuvunja maandamano ya upinzani na wanaharakati kukamatwa, Rais alisisitiza kuwa haki ya wananchi kuandamana kwa amani na kukosoa serikali lazima ilindwe, huku maafisa wanaotumia nguvu kinyume cha sheria wakipaswa kuwajibishwa. "Wakenya lazima waendelee kuwa huru kueleza kutokubaliana serikali yao na kuikosoa," alisema. Kuhusu elimu, Rais Ruto alisema serikali imeajiri walimu 100,000 katika kipindi cha miaka minne na inapanga kuajiri wengine 20,000 ili kupunguza uhaba wa walimu.

read more