T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Sun, 15 Nov 2026 08:55:33

SHERIA:Unaweza kusukumwa jela miaka miwili kwa kutoa habari za uongo kuzuia harusi

Je, umewahi kufikiria kuzuia ndoa kwa kutoa taarifa za uongo ili wawili wasifunge harusi? Sheria ya Ndoa ya Kenya inaonya dhidi ya tabia hiyo. Mtu anayetoa taarifa za uongo katika notisi ya kufunga ndoa au kupinga ndoa inayotarajiwa anaweza kufungwa hadi miaka miwili au kutozwa faini ya Sh2 milioni, au adhabu zote mbili. Hii ina maana kuwa kutoridhishwa na mchumba wa mtu si sababu ya kubuni madai ili kuvuruga mipango ya harusi. Kifungu cha 86 cha Sheria ya Ndoa kinaweka wazi kuwa mtu anayetoa taarifa ya uongo katika notisi ya nia ya kufunga ndoa au notisi ya kupinga ndoa anatenda kosa. Hata hivyo, sheria inamlinda mtu ambaye alikuwa na sababu za msingi za kuamini kuwa taarifa aliyotoa ni ya kweli wakati alipoiwasilisha. Kwa hivyo, mtu mwenye wasiwasi wa kweli kuhusu ndoa fulani anapaswa kutoa taarifa sahihi badala ya kutumia uongo kama silaha ya kulipiza kisasi. Sheria pia inaweka adhabu kali kwa wanaohusika na ndoa za watoto. Mtu anayemuoa au kumwoa mtu aliye chini ya umri wa chini unaoruhusiwa anaweza kufungwa hadi miaka mitano au kutozwa faini ya Sh1 milioni, au vyote viwili. Vilevile, kufunga ndoa kati ya watu walio katika uhusiano wa kindugu uliopigwa marufuku ni kosa linaloweza kumfanya mhusika afungwe hadi miaka mitano au kutozwa faini ya Sh300,000. Hata hivyo, mtu hawezi kupatikana na hatia ikiwa hakujua uhusiano huo na hakuwa na sababu za kutarajiwa kuugundua. Sheria pia inalenga kulinda idhini ya wanaofunga ndoa. Mtu anayeshiriki katika sherehe ya ndoa akijua kuwa mwenzake amelazimishwa, amedanganywa, amelewa au hawezi kuelewa maana ya sherehe hiyo anatenda kosa. Adhabu yake ni kifungo kisichozidi miaka mitatu au faini ya Sh300,000, au vyote viwili. Aidha, mtu asiyeidhinishwa kisheria kusimamia sherehe ya ndoa akifanya hivyo anatenda kosa na anaweza kufungwa hadi miaka mitatu au kutozwa faini ya Sh300,000. Ujumbe ni wazi kuwa kutaka kumzuia mtu asifunge ndoa hakukupi ruhusa ya kusema uongo. Ikiwa kuna sababu halali ya kupinga ndoa, tumia njia inayotambuliwa na sheria na utoe taarifa za kweli.

read more
T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Sun, 15 Nov 2026 07:55:01

Sifuna avamia umaarufu wa Gachagua

Seneta wa Nairobi Edwin Sifuna anaonekana kuvuka mipaka ya kisiasa ya chama chake cha Linda Mwananchi Movement na kupata nafasi miongoni mwa wafuasi wa chama cha Democracy for the Citizens Party (DCP), kinachoongozwa na aliyekuwa Naibu Rais Rigathi Gachagua. Utafiti mpya wa TIFA Research unaonyesha kuwa asilimia 34 ya wafuasi wa DCP wanamtaka Sifuna awe rais wa tano wa Kenya baada ya Uchaguzi Mkuu wa 2027. Gachagua, ambaye ndiye kiongozi wa chama hicho, anapata asilimia 25 katika kundi hilo. Tofauti hiyo ya asilimia tisa inaibua maswali kuhusu uhusiano kati ya umaarufu wa kiongozi wa chama na matarajio ya wafuasi wake kuhusu mgombeaji wa urais. Pia inaonyesha kuwa baadhi ya wafuasi wa DCP wanaweza kuwa tayari kuunga mkono mgombeaji kutoka nje ya chama chao, iwapo upinzani utaafikiana kuhusu tiketi ya pamoja. Hata hivyo, matokeo hayo hayamaanishi kuwa Sifuna amemshinda Gachagua katika eneo lote la Mlima Kenya. Takwimu hizo zinahusu watu 174 waliojitambulisha kuwa wafuasi wa DCP katika utafiti huo, wala si wapiga kura wote wa eneo hilo. Utafiti huo uliotolewa Novemba 12 unaonyesha kuwa Sifuna anapata uungwaji mkono hata nje ya chama chake. Miongoni mwa wafuasi wa chama cha ODM, asilimia 33 wanamtaka ashinde urais, ikilinganishwa na asilimia 42 wanaomuunga mkono Rais William Ruto. Kwa upande mwingine, asilimia 85 ya wafuasi wa UDA wanamtaka Ruto ashinde, huku asilimia 90 ya wafuasi wa Linda Mwananchi wakimpendelea Sifuna. Wafuasi wa Wiper wanamuunga mkono kiongozi wao Kalonzo Musyoka kwa asilimia 80, huku aliyekuwa Waziri wa Usalama wa Ndani Fred Matiang'i akipata asilimia 57 miongoni mwa wafuasi wa Jubilee. Matokeo hayo yanaonyesha kuwa ingawa ufuasi wa vyama unaendelea kuwa na nafasi katika mapendeleo ya urais, baadhi ya wafuasi wako tayari kuzingatia majina ya viongozi kutoka vyama vingine. Kwa Sifuna, matokeo hayo yanaongeza mjadala kuhusu uwezo wake wa kuvutia wafuasi wa kisiasa nje ya msingi wake wa Linda Mwananchi. Kwa Gachagua, yanaibua swali kuhusu iwapo nafasi yake kama kiongozi wa DCP inatafsiriwa moja kwa moja kuwa ndiye chaguo la kwanza la wafuasi wake katika kinyang'anyiro cha urais. Licha ya matokeo hayo, Gachagua anaendelea kuwa na nafasi muhimu katika siasa za Mlima Kenya. Utafiti huo unaonyesha kuwa miongoni mwa Wakenya wa jamii ya Kikuyu wanaosema jamii yao ina kiongozi anayewaongoza katika masuala ya kisiasa na kijamii, asilimia 69 walimtaja Gachagua. Hii inaonyesha tofauti kati ya nafasi ya mtu kama kiongozi wa jamii na umaarufu wake katika uchaguzi wa mgombeaji wa urais. Mtu anaweza kutambuliwa kama kiongozi wa jamii lakini baadhi ya wafuasi wake wakapendelea mgombeaji mwingine katika uchaguzi wa kitaifa. Gachagua amekuwa akisisitiza kuwa Mlima Kenya hautatoa kura zake kwa mgombeaji yeyote bila mazungumzo kuhusu maslahi ya eneo hilo. Akizungumza katika tamasha la kitamaduni la Ngemi cia Watho mjini Thika Novemba 7, alikumbusha jinsi eneo hilo lilivyomuunga mkono Ruto katika uchaguzi wa 2022 bila mashauriano ya kina. "Tulimpa Kasongo kura zetu bila kufikiria wala kuzungumza. Tulizitoa tu. Wakati huu, kabla ya kupata kura za Mlima Kenya, lazima kuwe na mazungumzo," alisema. Aliongeza kuwa wakazi wanapaswa kuchunguza, kushauriana na kutathmini wagombeaji kabla ya kufanya uamuzi wa kisiasa. Kauli hiyo inaweka wazi kuwa Gachagua anataka mazungumzo ya kisiasa yaanze kwa kutambua maslahi ya eneo hilo, badala ya kuanza na majina ya wagombeaji. Kwa hivyo, hata kama baadhi ya wafuasi wake wanampendelea Sifuna, hilo halimaanishi kuwa watakubali moja kwa moja tiketi ya pamoja bila kujadili masharti yake. Matokeo ya TIFA yanajiri wakati ambapo Sifuna na Gachagua wameongeza mawasiliano yao ya kisiasa. Mnamo Oktoba 20, Gachagua alimkaribisha Sifuna na viongozi wa Linda Mwananchi nyumbani kwake Wamunyoro, Kaunti ya Nyeri. Mkutano huo ulihudhuriwa pia na viongozi kutoka maeneo tofauti, akiwemo Gavana wa Trans Nzoia George Natembeya, Seneta wa Vihiga Godfrey Osotsi na Mbunge wa Embakasi Mashariki Babu Owino. Gachagua aliwakaribisha viongozi hao kama "binamu zangu kutoka Linda Mwananchi", akisema kuwa wanapoungana mambo makubwa yanaweza kutokea. Baadaye alidokeza kuwa angeweza kuwa naibu wa Sifuna katika tiketi ya pamoja ya upinzani. Kauli hiyo iliongeza mjadala kuhusu uwezekano wa wawili hao kuunda muungano kuelekea uchaguzi wa 2027. Sifuna naye ametetea ushirikiano na viongozi kutoka maeneo mbalimbali, akisema siasa hazipaswi kuweka mipaka kuhusu watu ambao viongozi wanaweza kushirikiana nao. Mikutano hiyo inaonyesha kuwa mazungumzo ya kuunganisha upinzani yanaendelea, lakini bado haijabainika ni nani atakuwa mgombeaji wa urais na nani atakuwa mgombeaji mwenza. Utafiti huo unaonyesha kuwa suala la umoja wa upinzani bado lina changamoto. Asilimia 43 ya wafuasi wa upinzani walioulizwa walimtaja Gachagua kuwa ndiye anayechangia zaidi mivutano kati ya viongozi wa upinzani. Asilimia 15 walitaja Rais Ruto au serikali ya UDA, huku Sifuna akitajwa na asilimia saba.

read more
T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Sun, 15 Nov 2026 06:55:29

Waiguru sasa amezea mate kiti cha Kindiki

Gavana wa Kirinyaga Anne Waiguru amejitosa rasmi katika kinyang'anyiro cha kuwania wadhifa wa Naibu Rais unaoshikiliwa kwa sasa na Kithure Kindiki katika uchaguzi mkuu wa 2027, akisema yuko tayari kuwa mgombeaji mwenza wa Rais William Ruto. Waiguru alisema huu ni mwaka wa tatu akijaribu kuwania nafasi hiyo, baada ya juhudi zake mbili za awali kutofanikiwa. Sasa amewataka washirika wake kuanza kampeni za kumshawishi Rais amchague kuwa naibu wake. Alisema jamii ya Mlima Kenya inastahili uwakilishi wa kutosha katika uongozi wa kitaifa na kwamba usawa wa kijinsia unapaswa kuzingatiwa katika nafasi za juu serikalini. "Hii ni mara yangu ya tatu na ninaamini nitafanikiwa. Namuomba Dkt Ruto anizingatie kuwa mgombeaji mwenza wake katika uchaguzi mkuu," alisema. Akizungumza na viongozi wa mashinani kutoka eneobunge la Ndia katika eneo la Gacharu Ijumaa jioni, Waiguru alisema ana uzoefu unaomfanya astahili nafasi hiyo. Alitaja kuhudumu kwake kwa mihula miwili kama gavana na kuwa mwenyekiti wa Baraza la Magavana (CoG) kama baadhi ya sifa zake, akisema rekodi yake ya maendeleo inajieleza. "Nimejaribiwa na kuthibitishwa. Nimekuwa gavana kwa mihula miwili na mwenyekiti wa Baraza la Magavana. Ninafaa kuwa Naibu Rais, na watu wangu wanapaswa kuwa na ujasiri wa kumwambia Rais hilo atakapozuru eneo hili," alisema. Waiguru pia aliwataka wakazi wa Mlima Kenya kutounga mkono upinzani katika uchaguzi wa 2027 kwa sababu ya mzozo kati ya Rais Ruto na aliyekuwa naibu wake Rigathi Gachagua. Alionya kuwa kujitenga na serikali kunaweza kufanya jamii hiyo kupoteza nafasi katika uongozi wa kitaifa kwa miaka mingi. Alisema eneo hilo linapaswa kuangalia maslahi yake ya kisiasa na kiuchumi ya muda mrefu badala ya kufanya maamuzi kwa hasira au kutokana na uhasama kati ya viongozi. "Hatuwezi kusema mtu mmoja alikuwa mbaya na mwingine mzuri. Hatupaswi kuchukua upande kabla ya kusikiliza pande zote mbili. Ikiwa Rigathi ni mzuri na anapendwa sana, kwa nini viongozi wenzake hawamuungi mkono?" aliuliza. Gavana huyo alisema Ruto bado ana uungwaji mkono katika maeneo mbalimbali nchini na kwamba upinzani una kazi kubwa kushinda urais. Alisema mgombeaji urais anahitaji kupata zaidi ya asilimia 50 ya kura zote pamoja na angalau asilimia 25 ya kura katika zaidi ya nusu ya kaunti. Waiguru alitetea uamuzi wake wa kumuunga mkono Ruto, akisema jamii ya Wakikuyu imeenea nchini kote na haiwezi kujitenga na jamii nyingine. Alitaja Wakikuyu wanaoishi Nyanza, Kisii na Bonde la Ufa, akisema siasa za kujitenga zinaweza kuhatarisha mshikamano wa kitaifa na kufufua migawanyiko ya zamani ya mwaka 1997 na 2007. Kuhusu kuvunjika kwa uhusiano kati ya Ruto na Gachagua, alisema jamii nzima haipaswi kuadhibiwa kisiasa kutokana na tofauti za viongozi hao. Alidai Gachagua alishindwa kukabiliana na majukumu ya ofisi ya Naibu Rais, hali iliyosababisha kuondolewa kwake. Hata hivyo, hakueleza zaidi madai hayo. Waiguru alisema ushirikiano wake na serikali ya kitaifa umemwezesha kutafuta miradi na rasilimali kwa ajili ya Kirinyaga, kaunti  inayoshindana na maeneo mengine kupata mgao wa maendeleo. Alisema kuwa kuwa kwenye upinzani kunaweza kufanya iwe vigumu kwake kushirikiana na Rais katika kutafuta ufadhili wa miradi ya kaunti. Kuhusu azma yake ya kuwa naibu rais, alisema wanawake wanapaswa kupewa nafasi katika uongozi wa juu kwa sababu wana mitazamo tofauti na wanaweza kuleta mwelekeo mwingine katika uongozi. "Nimejitokeza kuzingatiwa kwa nafasi ya Naibu Rais. Wanawake huleta mtazamo tofauti na kuimarisha imani katika uongozi. Ninaamini wakati umefika wa kuwapa wanawake nafasi," alisema. Azma yake iliungwa mkono na baadhi ya viongozi waliohudhuria mkutano huo. Mbunge wa Kirinyaga ya Kati Gachoki Gitari aliwataka wakazi kutoruhusu uhasama wa kibinafsi kati ya wanasiasa kuamua mwelekeo wa eneo hilo. Naye kiongozi wa wengi katika Bunge la Kaunti ya Kirinyaga, Benson Ngahu, alisema serikali jumuishi inatoa nafasi kwa jamii hiyo kuendelea kushiriki katika uongozi wa kitaifa. Aliwataka wakazi kumuunga mkono Waiguru akisema upinzani hauna cha kuwapa.

read more