T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Wed, 11 Nov 2026 06:55:09

Mhubiri aagizwa kumlipa mkewe wa zamani Sh900,000 kwa kufichua hali yake ya HIV

JOPO la Masuala ya Ukimwi limeagiza mwanamume aliyefichua hali ya afya ya aliyekuwa mkewe kwa jamaa, waumini wa kanisa na wanajamii bila idhini yake kumlipa fidia ya Sh900,000. Mahakama hiyo ilipata kuwa mwanamume huyo, ambaye ni mhubiri, alikiuka haki ya mwanamke huyo ya kutunza siri za taarifa zake za kiafya na kumsababishia maumivu ya kisaikolojia. Katika uamuzi wake, mahakama pia ilimzuia mwanamume huyo kufichua tena hali ya Ukimwi ya aliyekuwa mkewe. Mwanamke huyo, aliyetambuliwa kwa herufi LGG, aliwasilisha kesi Mei 25, 2026, dhidi ya aliyekuwa mumewe GMM, akimlaumu kwa kusambaza taarifa kuhusu hali yake ya HIV bila idhini yake. Alitaka alipwe fidia kutokana na ubaguzi, unyanyasaji wa kisaikolojia, kudhalilishwa na kupoteza mapato. Alisema vitendo hivyo vilimfanya akumbwe na unyanyapaa, aibu na msongo wa mawazo. Wawili hao walikuwa wameoana na kupata watoto watatu kabla ya kutalikiana mwaka 2016. LGG aliambia mahakama kuwa alikuwa amemsaidia mumewe kifedha na kihisia alipokuwa akiendelea na masomo yake, huku akigharamia mahitaji ya familia. Hata hivyo, alisema uhusiano wao ulianza kuzorota baada ya kugunduliwa kuwa na virusi vya HIV. Kwa mujibu wa ushahidi wake, mumewe alianza kumwambia kuwa angekufa hivi karibuni kutokana na virusi hivyo. Pia alidai kuwa alitishiwa kunyimwa pesa na mali kwa sababu ya hali yake ya afya. LGG alidai kuwa aliyekuwa mumewe alimnyima msaada wa kifedha, akaingilia kazi yake na kutumia hali yake ya HIV kumdhalilisha kila walipokosana nyumbani. Alisema GMM alifichua hali yake ya afya katika kesi zilizokuwa zikisikilizwa katika Mahakama ya Hakimu Mkuu Nairobi, zikiwemo kesi za talaka na malezi ya watoto, na pia wakati wa ibada katika kanisa moja nchini. Hata hivyo, alikiri kuwa hakuwa na stakabadhi za kesi ya talaka kuthibitisha kile kilichosemwa mahakamani. Ili kuimarisha madai yake, LGG aliwaita mashahidi watatu, akiwemo jirani, mshiriki wa kanisa na dadake. Jirani huyo alieleza mahakama kuwa alimsikia GMM akipaza sauti kwa Kikuyu akisema mwanamke huyo alikuwa mgonjwa na alikuwa na HIV. Alisema pia mwanamume huyo alikuwa akitoa kauli kama hizo kwa wanajamii wengine. Hata hivyo, shahidi huyo hakuweza kutaja watu wote waliokuwa wamesikia matamshi hayo wala kutoa tarehe kamili za matukio hayo. Shahidi mwingine, ambaye alikuwa mshiriki wa kanisa, alisema alihudhuria ibada ambapo GMM alidaiwa kusimama mbele ya waumini na kutangaza kuwa LGG alikuwa na HIV. Kwa upande wake, GMM, aliyejitaja kuwa mhubiri mwenye uzoefu wa muda mrefu, alikanusha madai hayo. Alisema aliendelea kumsaidia aliyekuwa mkewe baada ya kufahamu hali yake ya afya na kwamba walihudhuria ushauri nasaha wa wanandoa kwa miaka miwili. Alisisitiza kuwa migogoro yao ilitokana na matatizo ya ndoa na haikuhusiana na hali ya afya ya mwanamke huyo. Afisa mmoja wa kanisa aliyetoa ushahidi kwa upande wake pia alikanusha madai ya kufichuliwa kwa taarifa hizo. Alisema hakushuhudia wala kusikia kuhusu tukio hilo. Dadake LGG alisimulia tukio jingine ambapo alisema GMM alimshambulia mwanamke huyo mbele yake na kaka yao. Alidai kuwa mwanamume huyo alimwamuru mkewe aondoke nyumbani na aende kwa mtu aliyemwambukiza Ukimwi. Jopo lilipata ushahidi wa kuunga mkono sehemu ya madai hayo katika barua kutoka kwa chifu wa eneo, iliyosema LGG alikuwa ameripoti kufukuzwa nyumbani na kupigwa kofi mbele ya kaka yake. Katika uamuzi wake, jopo lilisema baadhi ya madai ya kufichuliwa kwa hali ya Ukimwi yalithibitishwa, lakini haikupata ushahidi wa kutosha kuthibitisha madai kwamba GMM alitangaza hali hiyo kanisani. Pia haikuweza kubaini iwapo mwanamume huyo alifichua taarifa hizo wakati wa kesi za talaka kwa sababu rekodi kamili za kesi hizo hazikuwasilishwa. Kwa jumla, LGG alipewa Sh500,000 kama fidia ya kufichuliwa kinyume cha sheria kwa hali yake ya na Sh400,000 kwa maumivu ya kisaikolojia, na kufanya jumla ya fidia kuwa Sh900,000.

read more
T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Wed, 11 Nov 2026 05:55:08

Matumaini mvua inayonyesha itaimarisha uzalishaji maziwa na kupunguza bei

WAKENYA wana matumaini kuwa bei ya maziwa itapungua katika wiki zijazo kutokana na mvua inayoendelea kunyesha katika maeneo mengi nchini. Matumaini ya wengi ni kuwa mvua inatarajiwa kuongeza upatikanaji wa malisho na uzalishaji wa bidhaa hiyo. Kwa miezi kadhaa sasa, uhaba wa maziwa uliochangiwa na ukame wa muda mrefu na ukosefu wa malisho umesababisha bei kupanda kutoka Sh50 hadi Sh85 kwa lita. Wengi wanasema gharama hiyo ya juu imewalazimu kubadili matumizi yao ya kila siku, huku wengine wakipunguza kiasi cha maziwa wanachonunua ili kukabiliana na hali ngumu ya maisha. Kwa familia nyingi, kupanda kwa bei hakukuathiri tu unywaji wa chai, bali pia bajeti ya kununua bidhaa nyingine muhimu za nyumbani. Hata hivyo, wana matumaini kuwa mvua za Novemba na Desemba zitasaidia wakulima kupata malisho ya kutosha na kuongeza uzalishaji. Wanasema upatikanaji wa nyasi na malisho mengine karibu na mashamba utapunguza pia gharama ya kuyasafirisha kutoka maeneo ya mbali, ambayo imechangia kuongeza gharama ya uzalishaji wa maziwa. Kwa upande mwingine, wauzaji wa maziwa wameathiriwa na uhaba huo baada ya baadhi ya wateja kupunguza ununuzi kutokana na bei ya juu. Wauzaji hao wanasema biashara zao zilidorora tangu Julai, wakati wakulima walipoanza kupunguza kiasi cha maziwa walichokuwa wakisambaza kutokana na ukame. Baadhi ya wakulima waliokuwa wakisambaza hadi lita 100 kwa siku walipunguza kiasi hicho hadi lita 50 au 60. Hali ilizidi kuwa mbaya wakati maduka makubwa yalipoanza kuweka kiasi cha maziwa ambacho kila mteja angeweza kununua. Wauzaji wanasema mvua imeibua matumaini ya kurejea kwa hali ya kawaida, lakini wanataka serikali kutafuta suluhisho la kudumu la kukabiliana na uhaba wa maziwa. Wanasema hatua ya kuwasaidia wakulima kupata malisho na kupunguza gharama ya uzalishaji itawanufaisha pia watumiaji, ambao wamekuwa wakilipa zaidi kwa bidhaa hiyo muhimu.

read more
T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Wed, 11 Nov 2026 04:55:34

IEBC, wabunge watofautiana kuhusu kiasi cha fedha kinachokubalika kwa kampeni 2027

TUME Huru ya Uchaguzi na Mipaka (IEBC) na wabunge wamezozana kuhusu mamlaka ya kuidhinisha kanuni mpya zinazoweka viwango vya fedha ambazo wagombeaji wataruhusiwa kutumia katika kampeni za uchaguzi mkuu wa 2027. Mzozo huo ulijitokeza katika kikao kati ya IEBC na Kamati ya Bunge la Kitaifa, huku kila upande ukisisitiza kuwa una mamlaka ya kisheria kuhusu kanuni hizo. Kamati hiyo, inayoongozwa na Mbunge wa Ainabkoi, Samuel Chepkong'a, inasema kanuni hizo zinapaswa kuwasilishwa bungeni ili wabunge wazichunguze, wazirekebishe au kuzikataa kabla ya kuanza kutekelezwa. Hata hivyo, Mwenyekiti wa IEBC, Erastus Ethekon, alikataa msimamo huo, akisema sheria haihitaji kanuni hizo kuidhinishwa na Bunge. "Mnazichapisha kwenye gazeti la serikali lakini hamkuzileta bungeni kwa ukaguzi. Kila jambo lenye nguvu ya sheria lazima lipitie bungeni," alisema Bw Chepkong'a, akirejelea Ibara ya 94(5) ya Katiba. Lakini Bw Ethekon alimjibu kuwa suala hilo tayari lilitatuliwa na mahakama, ambayo iliamua kuwa kanuni hizo zinaweza kuchapishwa bila kuidhinishwa na Bunge, mradi wananchi washirikishwe. "Sheria haihitaji idhini ya Bunge. Kanuni hizo huanza kutekelezwa zenyewe," alisema. Kanuni hizo zilichapishwa katika gazeti la serikali Agosti 7, 2026, zikiwa na lengo la kudhibiti matumizi ya fedha katika uchaguzi na kuzuia wagombeaji matajiri kuwazidi wengine kwa kutumia fedha nyingi. Kwa mfano, mgombeaji wa urais ataruhusiwa kutumia hadi Sh6.11 bilioni katika kipindi cha kampeni, huku wagombeaji wa nyadhifa za kaunti wakiwa na viwango tofauti kulingana na maeneo yao. Hata hivyo, Mahakama Kuu imesimamisha utekelezaji wa kanuni hizo kufuatia kesi iliyowasilishwa na Republican Liberty Party na Grassroots Development Party. Walalamishi wanahoji kuwa kanuni hizo hazina masharti madhubuti ya kufuatilia matumizi ya fedha na kubainisha vyanzo vya michango ya kampeni. Wanasema hali hiyo inaweza kuruhusu fedha haramu kuingia katika uchaguzi na kuchochea rushwa. Kanuni hizo zinaweka viwango tofauti kulingana na ukubwa na mahitaji ya maeneo. Kwa mfano, mgombeaji ugavana Kaunti ya Turkana ataruhusiwa kutumia Sh142.1 milioni, huku wa Marsabit akiruhusiwa Sh127.02 milioni. Vihiga imewekewa kiwango cha Sh37 milioni na Lamu Sh28.7 milioni. Katika maeneo bunge, North Horr ina kiwango cha juu cha Sh100.42 milioni, huku Wundanyi ikiwa na Sh15.43 milioni. Kwa wadi, Turbi Kaunti ya Marsabit imewekewa Sh22.1 milioni, ikilinganishwa na Sh3.63 milioni za Ziwani/Kariokor jijini Nairobi. Fedha hizo zinaruhusiwa kutumika kwa shughuli kama mikutano ya kampeni, matangazo, usafiri, wafanyakazi na vifaa vya kuhamasisha wapigakura. Mzozo wa sasa unatokana pia na historia ya kutokubaliana kati ya IEBC na Bunge kuhusu udhibiti wa fedha za uchaguzi. Mwaka 2021, Bunge lilibatilisha viwango vya matumizi vilivyochapishwa na IEBC kwa uchaguzi wa 2022, na tume ikalazimika kuviondoa. Mahakama baadaye iliamua kuwa kanuni za ufadhili wa kampeni ni sheria ndogo na kwamba kifungu kilichotaka Bunge kuziidhinisha kabla ya kuchapishwa kilikuwa kinyume cha Katiba. Hata hivyo, Bw Chepkong'a alisema wabunge hawakushirikishwa ipasavyo katika mchakato wa sasa na waliona kanuni hizo kwa mara ya kwanza. Kwa kuwa mahakama tayari imesimamisha utekelezaji wake, mbunge huyo aliahirisha kikao akisema haitakuwa na maana kwa kamati kuchunguza kanuni ambazo haziwezi kutekelezwa kwa sasa.

read more