T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Tue, 10 Nov 2026 06:55:16

Magavana 21 walichoma Sh4.21 bilioni katika miradi iliyokwama

MAGAVANA 21 wamewekeza Sh4.21 bilioni katika miradi ya maendeleo ambayo imekwama huku ikiwa imesalia miezi tisa pekee kabla ya uchaguzi mkuu wa 2027. Ripoti mpya ya Mdhibiti wa Bajeti (COB) Margaret Nyakang'o kuhusu utekelezaji wa bajeti za kaunti kwa mwaka wa kifedha wa 2025/2026 imefichua kuwa miradi 189 yenye thamani ya Sh10.51 bilioni ilikuwa imekwama kufikia Juni 30, 2026. "Kaunti zilikuwa zimelipa Sh4.21 bilioni kwa miradi hiyo kabla ya kusimama," inasema ripoti hiyo. Nairobi inaongoza kwa miradi mingi zaidi iliyokwama, ikiwa na miradi 57 yenye thamani ya Sh2.24 bilioni. Kaunti hiyo ilikuwa imelipa wakandarasi Sh208.9 milioni kabla ya miradi hiyo kusimama. Inafuatwa na Kakamega yenye miradi 26 ya Sh848.95 milioni, Baringo (23) ya Sh163.32 milioni na Machakos yenye miradi 22 ya Sh891.58 milioni. Isiolo ina miradi saba yenye thamani ya Sh1.77 bilioni iliyokwama. Katika Nairobi, miradi iliyoathirika ni pamoja na jengo la hospitali ya Mbagathi lenye thamani ya Sh255.87 milioni, ambalo lilikuwa limekamilika kwa asilimia 15 pekee. Ukumbi wa kijamii wa Mwiki wa Sh76 milioni, jumba la vijana la Dandora II la Sh50 milioni na ukarabati wa soko la Makina wa Sh42 milioni pia umekwama kutokana na wanakandarasi kutolipwa. Baringo, inayoongozwa na Gavana Benjamin Cheboi, ilikuwa imelipa Sh83.69 milioni kwa miradi iliyokwama kabla ya kazi kusimama. Baadhi ilikwama kutokana na ukosefu wa usalama katika maeneo yanayokumbwa na uhuni wa kutumia silaha. Kakamega ilikuwa imelipa Sh218.98 milioni kabla ya miradi hiyo kusimama. Miradi hiyo inajumuisha barabara ya Ingotse-Navakholo-Chebuyusi yenye thamani ya Sh100 milioni. Machakos ilikuwa imelipa Sh314.26 milioni kwa miradi iliyokwama, ikiwemo hospitali ya jamii ya Mua na kituo cha afya cha Kwa Mwatu, Matuu. Nakuru ina miradi mitatu ya Sh60.65 milioni iliyokwama, huku Nandi ikiwa na sita yenye thamani ya Sh23 milioni. "Sababu za miradi kusimama ni pamoja na ufadhili usiotosha, kuchelewa kulipa wakandarasi, upangaji mbaya na udhaifu katika usimamizi wa mikataba," akasema Bi Nyakang'o. Alizitaka kaunti kuandaa orodha iliyothibitishwa ya miradi yote iliyokwama na kuweka mikakati yenye muda maalumu ya kuikamilisha. Pia alizitaka kutatua mizozo ya kimikataba haraka na kuelekeza fedha kwa miradi inayoweza kukamilishwa na kuanza kutumiwa na wananchi.

read more
T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Tue, 10 Nov 2026 05:55:06

KARATA ZA SIASA: Sakaja, Karauri 'wabadilishana vyama' wakisaka ubabe Nairobi

MBUNGE wa Kasarani, Ronald Karauri, amejiunga rasmi na chama tawala cha UDA na kutangaza azma ya kuwania ugavana wa Nairobi katika uchaguzi mkuu wa 2027, akizima uvumi kwamba angejiunga na ODM. Bw Karauri alikuwa ametajwa miongoni mwa wanasiasa waliotarajiwa kuhamia ODM wiki hii. Hata hivyo, ameamua kujiunga na UDA, hatua inayozidisha ushindani wa kisiasa kuhusu udhibiti wa uongozi wa Nairobi. Hatua hiyo inajiri wiki mbili baada ya Gavana Johnson Sakaja kuondoka UDA na kujiunga na ODM, chama ambacho pia ni mshirika wa Serikali Jumuishi. Akizungumza wakati wa kupokelewa UDA, Bw Karauri alisema ataanza ziara katika wadi zote 85 za Nairobi ili kukieneza chama hicho na kujipatia uungwaji mkono kuelekea uchaguzi ujao. Alisema ajenda yake kuu ni kuboresha maisha ya wakazi wa jiji hilo, hasa vijana, kwa kuanzisha nafasi za ajira na kuimarisha uchumi. "Tunataka kuunda nafasi za ajira kwa vijana. Mnapoenda kupiga kura, chagueni mtu atakayewaajiri na kubadilisha maisha yenu. Safari ya kuibadilisha Nairobi ndiyo imeanza," akasema. Mbunge huyo alikosoa utendakazi wa Gavana Sakaja, akidai kuwa ameshindwa kusimamia jiji ipasavyo na kuliacha katika hali mbaya. Aliahidi kuboresha huduma na kurejesha hadhi ya Nairobi iwapo atachaguliwa kuwa gavana. Alisema licha ya kupata mialiko kutoka vyama mbalimbali, aliamua kujiunga na UDA baada ya kushirikiana na viongozi wa mirengo tofauti alipokuwa mbunge huru. Alipokelewa na Katibu Mkuu wa UDA Hassan Omar, Kiongozi wa Wengi katika Bunge la Kitaifa Kimani Ichung'wah, Mbunge wa Dagoretti Kusini John Kiarie na Seneta Mteule Karen Nyamu, pamoja na madiwani na wagombeaji wa chama hicho. Bw Omar alisema UDA ina imani na uwezo wa Karauri kushinda ugavana na kwamba chama hicho hakitakubali kupoteza nafasi hiyo. Alisema licha ya ushirikiano wa UDA na ODM katika serikali jumuishi, kutakuwa na ushindani wa kirafiki katika kinyang'anyiro cha Nairobi na Mombasa. Aliwataka wagombeaji wa UDA kushirikiana na viongozi wa chama hicho, akisisitiza kuwa Bw Karauri anapaswa kutafuta uungwaji mkono kutoka kwa wananchi wa matabaka, makabila na dini zote. Naye Bw Ichung'wah alisema Rais William Ruto alimwelekeza kumpokea mbunge huyo, akieleza kuwa Nairobi inahitaji kiongozi mwenye uwezo wa kusimamia miradi ya maendeleo na kuifanya kuwa kitovu cha biashara katika ukanda huu. Alisema wakazi wa Nairobi wana imani na uongozi wa Bw Karauri. Hata hivyo, kujiunga kwake na UDA kunabadilisha hesabu za kisiasa katika ODM, ambako Bw Sakaja, Naibu Kiongozi wa chama hicho Simba Arati na Mwenyekiti wa ODM Nairobi George Aladwa wanatajwa kuwa na nia ya kuwania ugavana. Bw Arati alikuwa ametangaza kuwa Karauri angejiunga na ODM na kushiriki mchujo pamoja na wagombeaji wengine. Aliahidi uteuzi wa haki na uwazi. Kwa upande mwingine, baadhi ya madiwani na wagombeaji wa UDA Nairobi wamepinga hatua ya Sakaja kujiunga na ODM, wakisisitiza kuwa hawako tayari kukikabidhi chama hicho kiti cha ugavana kwa kisingizio cha ushirikiano wa kisiasa.

read more
T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Tue, 10 Nov 2026 05:55:58

Ruto aahidi bonasi bora kwa wakuza chai Gusii na Bondeni

WAKULIMA wa majanichai katika maeneo ya Gusii na Bonde la Ufa Magharibi wamepata matumaini ya kuongezewa bonasi baada ya Rais William Ruto kuahidi kutenga Sh3.7 bilioni kuboresha viwanda vya chai na kuongeza uzalishaji. Ahadi hiyo inajiri wakati wakulima wa maeneo hayo wakilalamikia malipo duni ya bonasi, huku baadhi wakipokea kiasi cha chini ya Sh11 kwa kilo moja, ikilinganishwa na hadi Sh60 wanazolipwa wenzao katika Bonde la Ufa Mashariki, linalojumuisha eneo la Mlima Kenya. Akizungumza katika uwanja wa Nyamaiya, Kaunti ya Nyamira, Rais Ruto alisema serikali imetenga Sh1.2 bilioni katika mwaka huu wa kifedha kwa ajili ya kuboresha viwanda vya chai, huku Sh2.5 bilioni zaidi zikitolewa mwaka ujao. Alisema fedha hizo zitatumika kukarabati miundombinu chakavu, kuongeza uzalishaji na kupunguza tofauti za bonasi kati ya wakulima wa maeneo ya Mashariki na Magharibi mwa Bonde la Ufa. Rais alisema sekta ya chai imepiga hatua katika kukabiliana na changamoto zilizokuwa zikitatiza mauzo, ikiwemo kuchelewa kwa majanichai kuuzwa katika mnada wa Mombasa. Ongezeko  Alibainisha kuwa bei ya wastani ya majanichai imeongezeka kutoka Sh36 hadi Sh57 kwa kilo, lakini akakiri kuwa wakulima wa Bonde la Ufa Magharibi bado wanapata mapato ya chini kutokana na miundombinu duni na gharama kubwa za uzalishaji. Aliahidi pia kusaidia viwanda kuhamia matumizi ya nishati ya jua ili kupunguza gharama za umeme na kuongeza mapato yatakayoweza kugawanywa kwa wakulima. Viongozi wa Gusii, akiwemo Gavana wa Kisii Simba Arati, Mbunge Mwakilishi wa Kike Dorice Aburi na Mbunge Maalum Irene Nyakerario Mayaka, walimtaka Rais kuhakikisha wakulima wote wananufaika na sera ya serikali ya usawa. Mwezi uliopita, wabunge kutoka Kisii na Nyamira walilalamikia bonasi duni, wakishutumu Shirika la Ustawi wa Kilimo cha Majanichai (KTDA) kwa kuwabagua wakulima wa eneo hilo. Katika kikao chenye mvutano bungeni, wabunge hao walisema wakulima wa Gusii walipokea kiasi cha chini ya Sh12 kwa kilo, ikilinganishwa na hadi Sh60 katika eneo la Kati, na kuitaka Kamati ya Kilimo kuchunguza tofauti hizo. Uchunguzi wa kamati hiyo ulibaini kuwa katika mwaka wa kifedha wa 2024/25, chai ya Bonde la Ufa Mashariki iliuzwa kwa wastani wa dola 2.95 kwa kilo katika mnada wa Mombasa, ikilinganishwa na dola 1.78 kwa chai ya Magharibi. Bonasi ya wakulima hutegemea mapato ya kila kiwanda baada ya kutoa gharama za uendeshaji na malipo ya kila mwezi. Kiasi kinachobaki hugawanywa kulingana na uzito wa majanichai mabichi yanayopelekwa kiwandani.

read more