T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Sat, 29 Aug 2026 07:20:38

Kiti kinachojaa mikosi Afrika Mashariki

Kujiuzulu kwa Makamu wa Rais wa Tanzania, Dkt Emmanuel Nchimbi na hatimaye kufukuzwa katika chama tawala cha CCM kumefufua mjadala mkubwa kuhusu kiti cha wagombea wenza na wasaidizi wakuu wa nchi katika Afrika Mashariki. Ingawa mazingira ya kuondoka kwake yanaonekana tofauti na yale yaliyomkumba aliyekuwa Naibu Rais wa Kenya Rigathi Gachagua, tukio hilo limeibua swali moja muhimu: Je, kiti cha makamu wa rais au naibu rais kimegeuka kuwa kiti cha mikosi na laana katika siasa za Afrika Mashariki? Dkt Nchimbi alitangaza kuwa ataondoka rasmi madarakani Septemba 4, 2026, chini ya mwaka mmoja tangu aapishwe kushika nafasi hiyo. Katika barua yake kwa Rais Samia Suluhu Hassan, alieleza kuwa uamuzi wake unatokana na ahadi aliyompa rais kwamba angeendelea kuhudumu kwa uaminifu na angeondoka pale ambapo rais angeona kuna haja ya kufanya mabadiliko. Kauli hiyo haikueleza wazi kama kulikuwa na mgogoro kati yake na Rais Samia hadi siku moja baadaye alipotimuliwa chama tawala kwa kile kilichotajwa kama kukosa nidhamu. Hata hivyo, kujiuzulu kwake kumekuja baada ya miezi ya tetesi za kisiasa kuhusu nafasi yake ndani ya serikali na Chama Cha Mapinduzi (CCM), jambo ambalo limeongeza uzito wa kisiasa wa tukio hilo. Kwa Kenya, kuondoka kwa Nchimbi kunakumbusha mzozo mkubwa uliotikisa utawala wa Rais William Ruto na aliyekuwa Naibu Rais Rigathi Gachagua. Tofauti kubwa ni kwamba Gachagua hakujiondoa mwenyewe bali aliondolewa madarakani kupitia mchakato wa bunge na Seneti. Kisa cha Kenya kilionyesha jinsi tofauti za kisiasa kati ya rais na msaidizi wake zinaweza kubadilika kutoka migogoro ya ndani hadi kuwa mgogoro wa kikatiba unaogusa utulivu wa taifa. Kwa Tanzania pia, iliibuka kuwa kuondoka kwa Nchimbi kulisababishwa na mzozo wa aina hiyo. Kuna tetesi kwamba alilazimika kujiuzulu alipobaini kuwa chama kilinuia kumtimua kwa kile kinachotajwa kama kukaidi mwelekeo wa utawala. Kwa miaka mingi, siasa za Sudan Kusini zimezunguka mikataba ya kugawana madaraka, miungano ya kisiasa na migogoro ya mamlaka kati ya viongozi wakuu wa serikali. Tajiriba ya Sudan Kusini inaonyesha kuwa nafasi za wasaidizi wa rais si suala la watu binafsi pekee, bali ni sehemu muhimu ya uthabiti wa kisiasa wa nchi. Mahusiano yanapobadilika ndani ya uongozi wa juu, athari zake huweza kugusa usalama wa taifa na mustakabali wa serikali. Matukio ya Tanzania, Kenya na Sudan Kusini yanaweza kuwa tofauti kwa sura, lakini yanaonyesha changamoto moja ya msingi. Mara nyingi manaibu rais huingia madarakani wakiwa washirika wakuu wa rais, lakini baada ya muda, tofauti za kisiasa, matarajio ya urithi wa madaraka au ushindani wa ushawishi ndani ya vyama tawala huibuka. Matokeo yake yanaweza kuwa kujiuzulu, kuondolewa madarakani au kukaziwa ushawishi wao katika serikali. Hali hii imefanya kiti cha makamu wa rais au naibu rais kuonekana kama mojawapo ya nyadhifa hatari zaidi kwa maisha ya kisiasa. Mjadala huu unajiri huku Jumuiya ya Afrika Mashariki (EAC) ikiendelea kusukuma mbele mpango wa Shirikisho la Kisiasa la Afrika Mashariki kupitia hatua ya Shirikisho la Muungano.Iwapo ni laana au la, ni wazi kuwa kiti cha makamu wa rais na naibu rais kimekuwa na changamoto nyingi kisiasa.

read more
T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Sat, 29 Aug 2026 05:55:45

Idadi ya walioangamia nchini Nepal yafika 470

WITO umetolewa kwa mataifa mbalimbali kuingilia kati ili kuisaidia nchi ya Nepal baada ya idadi ya waliofariki kutokana na mafuriko makubwa yaliyokumba maeneo ya milimani ikiwa zaidi ya 470 huku zaidi ya watu 1,000 wakiendelea kutafutwa. Waokoaji wanaendelea kukagua mabonde na vijiji vilivyofunikwa na matope, mawe na vifusi baada ya mafuriko makubwa yaliyotokea Jumatano. Janga hilo lilitokea baada ya sehemu ya barafu katika Milima ya Himalaya kuyeyuka na kusababisha mkondo mkubwa wa maji, matope na mawe kuingia kwenye mito ya milimani. Awali kulikuwa na dhana kwamba tetemeko la ardhi ndilo lililosababisha maafa hayo, lakini uchunguzi wa baadaye ulionyesha kuwa kuyeyuka kwa barafu na miamba ndiko kulikosababisha mafuriko hayo. Mafuriko hayo yameathiri vibaya eneo la Rasuwa na maeneo mengine kaskazini mwa Nepal, karibu na mpaka wa China. Vijiji, barabara, madaraja na miundombinu mingine vimeharibiwa, hali inayofanya shughuli za uokoaji kuwa ngumu. Taarifa za mamlaka ya utalii Nepal zinaonyesha kuwa watalii 667 hawajulikani waliko, wakiwemo raia wa nchi 31. Takribani wageni 540 kati yao ni raia wa kigeni. India imeorodhesha raia wake 288 waliopotea, huku Amerika ikiwa na angalau 65, Malaysia 55, Ukraine 53, Uingereza 33, Australia 25 na Canada 25. Mafuriko pia yameathiri upande wa Tibet unaodhibitiwa na China. Katika jimbo la Gyirong, watu 558, wakiwemo raia 260 wa kigeni, wameripotiwa kupotea, huku China ikithibitisha vifo vitatu. Serikali za Nepal na China zimepeleka helikopta na vikosi vya uokoaji katika maeneo yaliyoathirika. Hata hivyo, barabara zilizokatika na mawasiliano kuvurugika vimeathiri juhudi za kuwafikia manusura. Wakati huo huo, mamlaka zimeonya kuhusu hatari nyingine ya mafuriko baada ya maji kuziba sehemu ya Mto Bhotekoshi na kuunda ziwa linaloweza kuvunja kingo na kusababisha mafuriko zaidi. Wakazi katika maeneo yaliyo hatarini wameonywa kuwa tayari kwa uokoaji. Nepal hupokea mvua nyingi wakati wa msimu wa monsoon, lakini wataalamu wameonya kuwa mabadiliko ya hali ya hewa yanaongeza hatari ya kuyeyuka kwa barafu na kutokea kwa mafuriko makubwa. Shughuli za uokoaji zinaendelea huku familia zikisubiri taarifa kuhusu ndugu zao waliopotea.

read more
T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Sat, 29 Aug 2026 06:55:30

Wafanyakazi wa KPA wahofia kupoteza kazi serikali ikitafuta wawekezaji wa kibinafsi

WAFANYAKAZI wa Mamlaka ya Bandari nchini (KPA) wameingiwa na wasiwasi kuhusu mustakabali wa ajira zao huku serikali ikijiandaa kuwapa wawekezaji binafsi nafasi ya kuendesha baadhi ya shughuli katika bandari za Mombasa na Lamu. Wasiwasi huo umeibuka baada ya Kamati ya Ushirikiano kati ya Sekta ya Umma na Binafsi (PPP) kuidhinisha tafiti za uwezekano wa kuhusisha sekta binafsi katika vituo muhimu vya bandari. Mkurugenzi Mkuu wa tume ya mipango ya uwekezaji kati ya umma na kampuni za kibinafi (PPP) Kefa Seda alisema Alhamisi kuwa uamuzi huo umefungua njia ya kuanza mchakato wa zabuni mwezi Septemba. Mali zitakazohusika katika awamu ya kwanza ni Gati 11 hadi 14 za Bandari ya Mombasa, Mombasa Container Terminal 1, Lamu Container Terminal na Eneo Maalum la Kiuchumi la Lamu (SEZ). "Uidhinishaji huu unahamisha mali hizi muhimu za bandari kutoka hatua ya utafiti hadi hatua ya ununuzi chini ya mfumo wa PPP," Bw Seda alisema. Mpango huo ni sehemu ya mabadiliko ya bandari za Mombasa na Lamu kuwa mfumo wa 'landlord port', ambapo serikali itaendelea kumiliki mali hizo huku sekta binafsi ikisimamia shughuli za kila siku. Hata hivyo, wafanyakazi wana hofu kuwa mpango huo unaweza kusababisha kupunguzwa kwa nafasi za ajira au kubadilishwa kwa mikataba yao. Wasiwasi huo umeongezwa na zabuni ya KPA ya kukodisha vifaa na huduma za uendeshaji, inayotaja kuajiri takriban wafanyakazi 4,700 wenye ujuzi maalum. "Kufikia sasa hatujui hatima yetu baada ya zabuni hii kuchapishwa. Wasiwasi wetu mkubwa ni aina ya wafanyakazi wanaohitajika bandarini," alisema mfanyakazi mmoja wa KPA. Nyaraka za mpango huo zinawapa wafanyakazi chaguo la kubaki KPA, kuhamishiwa taasisi nyingine za serikali au kutumwa kwa kampuni binafsi kwa hiari. Mkurugenzi Mkuu wa KPA, Kapteni William Ruto, amekanusha madai kwamba bandari inauzwa, akisema serikali itaendelea kuwa mmiliki wa miundombinu. Alisema sekta binafsi italeta mtaji na utaalamu ili kuboresha ufanisi wa bandari. Bandari ya Mombasa ilihudumia tani milioni 45.45 za mizigo mwaka jana, kutoka tani milioni 40.99 mwaka 2024, huku trafiki ya makontena ikizidi TEU milioni 2.11. Kwa sasa, wafanyakazi wanataka serikali iwape hakikisho kuhusu ajira zao kabla ya mchakato wa zabuni kuanza mwezi ujao.

read more