T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Fri, 13 Nov 2026 05:55:14

Mkaguzi amulika dosari katika mpango wa dish na county jijini

MPANGO wa kulisha wanafunzi wa shule za umma jijini Nairobi, Dishi na County, ulipoanzishwa Agosti 2023, ulilenga kupunguza visa vya watoto kukosa masomo kutokana na njaa, hasa wale wanaotoka katika mitaa ya mabanda. Miaka mitatu baadaye, mpango huo umekuwa ukihudumia zaidi ya wanafunzi 324,000 kila siku na kutoa zaidi ya milo milioni 85. Hata hivyo, mafanikio hayo yameandamana na utata kuhusu zabuni, matumizi ya fedha na ubora wa majengo ya kuandalia chakula. Ukaguzi uliofanywa na Mkaguzi Mkuu wa Hesabu za Serikali, Nancy Gathungu, kwa miaka ya kifedha ya 2024 na 2025, ulibaini kasoro kadhaa katika usimamizi wa mpango huo.Ripoti hizo zilitaja kampuni zilizopata zabuni za kujenga majiko makubwa katika shule mbalimbali, huku baadhi ya miradi ikikumbwa na maswali kuhusu namna zabuni zilivyotolewa na fedha kulipwa. Kampuni zilizotajwa ni Najile Services, Glomag, Pemu Engineering, Blue Pacific Agency, Elitova Markers, Corporate Transfer Solutions, Cantam Investment, County Builders na Pinnie Agency. Kwa mfano, Najile Services ilipata zabuni ya Sh32.37 milioni kujenga jiko katika Shule ya Msingi ya Kayole 1.Glomag ilipewa kazi kama hiyo katika Shule ya Msingi ya Njiru kwa Sh32.96 milioni, huku Pemu Engineering ikijenga jiko la Sh32.4 milioni katika Shule ya Msingi ya Roysambu. Blue Pacific Agency ilipewa zabuni ya Sh32 milioni kujenga jiko katika Shule ya Msingi ya Toi, Kibra. Hata hivyo, ukaguzi wa Oktoba 2024 ulibaini nyufa kwenye kuta, sakafu zilizojengwa vibaya na bomba la gesi ambalo halikuwa limeunganishwa na vifaa vya kupikia. Mkaguzi pia alibaini kuwa matangi matatu ya maji, kila moja lenye uwezo wa lita 5,000, hayakuwa yamewekwa kama ilivyokuwa imeelekezwa. Taa za maegesho na njia ya magari zilizokuwa na thamani ya Sh500,000 pia hazikujengwa. Elitova Markers ilipata zabuni tatu za ujenzi wa majiko katika shule za Farasi Lane, Baba Dogo na Kangemi, kila moja ikiwa na thamani ya zaidi ya Sh32 milioni. Hata hivyo, matatizo hayakuishia kwenye ujenzi. Ripoti ya mwaka wa kifedha wa 2025 ilitaja malipo yasiyo na stakabadhi za kutosha, mikataba kutekelezwa bila idhini kamili na stakabadhi za zabuni kukosekana. Ripoti hiyo ilisema Sh160 milioni zililipwa mapema kwa kutumia makadirio, bila mpango wa hatua ya kazi iliyokusudiwa. Sh118.63 milioni zaidi zililipwa bila stakabadhi za kuthibitisha matumizi yake. Pia, ukaguzi ulibaini kuwa serikali ya kaunti ilikuwa ikilipa Food 4 Education Sh30 kwa kila sahani badala ya Sh25 zilizokubaliwa kwenye mkataba wa Desemba 5, 2023. Hali hiyo ilisababisha malipo ya ziada ya Sh72.8 milioni, kwa sababu michango ya Sh5 kutoka kwa wazazi haikukatwa. Mfumo wa kidijitali wa "Tap to Eat" nao uliibua maswali kwa kukosa uLicha ya changamoto hizo, Gavana Johnson Sakaja amesisitiza kuwa mpango huo umeongeza idadi ya wanafunzi shuleni kwa zaidi ya asilimia 40. Anasema serikali yake inapanga kuupanua hadi shule za upili za kutwa.Wazazi hulipa Sh5 kwa kila mlo, huku serikali ya kaunti na washirika wakigharamia salio. Hata hivyo, ripoti ilionya kuwa mfumo huo hauna udhibiti wa kutosha wa ukusanyaji na uhasibu wa michango, wala utaratibu madhubuti wa kuhakikisha watoto kutoka familia maskini hawanyimwi chakula.

read more
T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Fri, 13 Nov 2026 04:55:17

ODM ilivyotumia ujanja kufunika UDA katika ziara ya Ruto eneo la Gusii

ZIARA ya siku nne ya Rais William Ruto katika kaunti za Kisii na Nyamira wiki hii, imefichua ushindani unaozidi kuongezeka kati ya chama chake cha United Democratic Alliance (UDA) na mshirika wake katika serikali jumuishi, Orange Democratic Movement (ODM). Wafuasi wa UDA walidai kutishwa na kushambuliwa na makundi ya vijana wanaodaiwa kuhusishwa na mwanasiasa wa eneo hilo, katika juhudi za kuonyesha kuwa Kisii ni ngome ya ODM.Hali ilizidi kuwa mbaya katika eneo bunge la Bonchari, ambapo wafuasi wa mwakilishi wa kike Kisii, Doris Aburi, walidaiwa kunyanyaswa. Mbunge huyo pia alizomewa na baadaye kukosa kuhudhuria mikutano mingine ya Rais, hasa iliyofanyika mjini Kisii.Baada ya vurugu hizo, Rais Ruto anaripotiwa kukutana na viongozi wa ODM nyumbani kwake Kilgoris Jumatano jioni, kujadili mvutano huo. Waliohudhuria ni Gladys Wanga, Abdulswamad Shariff Nassir, Hassan Joho na msaidizi wa Rais, Farouk Kibet. Gavana wa Mombasa, Bw Nassir, baadaye alichapisha mitandaoni kuhusu mashauriano hayo.Wakati wa mikutano hiyo, Gavana wa Kisii na naibu kiongozi wa ODM, Simba Arati, alifafanua msimamo wa chama chake kuhusu ushirikiano na UDA.Alisema wakazi wa Kisii wataendelea kumuunga mkono Rais Ruto kwa kuwa ODM inaamini kuwa serikalini kutaisaidia kuleta maendeleo. Hata hivyo, alisisitiza kuwa ODM haitaingia katika makubaliano ya kisiasa na UDA kuelekea uchaguzi mkuu wa 2027 bila masharti yanayolinda maslahi yake.Alisema chama hicho lazima kijadiliane na kupata masharti yaliyo wazi na yenye manufaa. Pia alisisitiza kuwa Nyanza bado ni ngome ya ODM, akisema: "Nyanza ni ODM." Baadhi ya wafuasi wa UDA walidai walilazimishwa kuvua fulana na kofia za njano zenye rangi za chama hicho na kuvaa mavazi ya rangi ya chungwa ya ODM.Bw Thomas Onkundi, mmoja wa waliodai kunyanyaswa Bonchari, alisema wafuasi walizungukwa na kuamrishwa kubadilisha mavazi yao wakati wa mikutano ya Bonchari na katika eneo la ATC. Alisema walilazimika kuficha fulana na kofia zao kwenye mifuko ili wasionekane wamevaa rangi za UDA.Tukio hilo limezua maswali kuhusu hali ya vyama hivyo viwili ndani ya serikali jumuishi, huku kila kimoja kikijaribu kupanua ushawishi wake kabla ya uchaguzi wa Agosti 2027. UDA imekuwa ikijaribu kujijenga katika maeneo ambayo kwa muda mrefu yamekuwa yakiongozwa na ODM, yakiwemo Nyanza na Pwani. Hivi majuzi ilikamilisha uchaguzi wa viongozi wa mashinani katika wadi zote 45 za Kisii na inapanga kuajiri maafisa 30,000 wa mashinani Kisii na wengine 17,000 Nyamira.Kwa upande wake, ODM imependekeza kugawana maeneo ya kisiasa ili kulinda ngome zake. UDA inataka kuwa huru kuwania viti vyote vya uchaguzi isipokuwa urais.Mvutano huo pia ulijitokeza katika mikutano ya kisiasa Nyanza Novemba 8, 2026, ambapo maafisa wa UDA Homa Bay walikosoa ODM kwa kutaka mkataba rasmi wa ushirikiano na kugawana mamlaka.Viongozi hao wa UDA walisema ODM inapaswa kumuunga mkono Rais bila kuweka masharti. Haya si malumbano ya kwanza kati ya washirika hao. Awali, mvutano kati ya viongozi wa Gusii wanaounga mkono serikali jumuishi uliripotiwa kusababisha kuahirishwa kwa ziara ya Rais katika eneo hilo kwa wiki mbili.

read more